EU podrška poljoprivredi i ruralnom turizmu u BiH: šta je finansirano i gdje su pozivi

Ovaj članak objašnjava šta je Evropska unija u Bosni i Hercegovini finansirala za poljoprivredno-prehrambeni sektor i ruralni turizam, da li su pozivi trenutno otvoreni i gdje se objavljuju novi. Odnosi se na poljoprivrednike, prerađivače, organizacije koje razvijaju turističku ponudu i opštine.

Ukratko

• EU4AGRI je četverogodišnji projekat (2020-2024) vrijedan 20,25 miliona eura. Provode ga UNDP u BiH i Češka razvojna agencija.
• Pozivi su pokrivali preradu i marketing, primarnu proizvodnju, standarde i certifikaciju, digitalizaciju, diverzifikaciju ruralnih aktivnosti i ruralni turizam.
• Posljednji poljoprivredni poziv u registru UNDP-a (primarna proizvodnja) zatvoren je u februaru 2024. Na dan 6. oktobra 2026. u registru nema otvorenog EU poziva za poljoprivredu ili ruralni turizam. To se odnosi samo na registar UNDP-a, a drugi EU programi i pozivi entitetskih institucija nisu obuhvaćeni.
• BiH nije među zemljama koje koriste IPARD III (Albanija, Crna Gora, Sjeverna Makedonija, Srbija, Turska), pa nema IPARD podsticaja kakve imaju Srbija i Crna Gora.
• Pozive objavljuje UNDP na javnipoziv.undp.ba. Redovno ga provjeravajte.

Na koga se odnosi

Ranije pozive mogli su koristiti preduzeća, obrti, zadruge, poljoprivrednici, jedinice lokalne samouprave i organizacije koje razvijaju turističku ponudu, zavisno od poziva. Uslove svakog novog poziva treba čitati u njegovim smjernicama.

Šta je finansirano

• Ruralni turizam, 2020 (prema objavi poziva iz 2020): poziv od 2,55 miliona KM, partnerstvo podnosioca i najmanje tri partnera, grant 20.000 do 200.000 KM bez PDV-a, vlastito učešće najmanje 15 posto. Rok je bio 21. decembar 2020.
• Ruralni turizam, decembar 2021: poziv od 3,5 miliona KM kroz EU4AGRI, EU4AGRI-Recovery i EU4Business Recovery (za tri projekta EU je izdvojila 38 miliona eura). Podnosilac je morao imati najmanje dva partnera, grant 50.000 do 250.000 KM bez PDV-a, vlastito učešće najmanje 15 posto. Rok je prvobitno bio 7. mart 2022, a u registru UNDP-a naveden je 15. mart 2022.
• Prerada i marketing (prema objavama iz 2020): poziv od 3 miliona KM, grant 60.000 do 300.000 KM, vlastito učešće najmanje 35 posto. Poziv EU4Business od 1,8 miliona KM za preduzeća i zadruge sa mrežom kooperanata imao je rok 8. juni 2020.
• Nakon toga slijedili su pozivi za primarnu proizvodnju, standarde, digitalizaciju, klimatsku prilagodbu i diverzifikaciju ruralnih aktivnosti (2022 do 2024).
• Najnoviji UNDP pozivi vezani za turizam bili su Via Dinarica III (smještajna infrastruktura i turistička ponuda, 20. 1. do 17. 2. 2026), također zatvoreni.

Šta treba uraditi

1. Otvorite javnipoziv.undp.ba i provjerite pozive koji su otvoreni.
2. Za svaki poziv pročitajte smjernice: ko se može prijaviti, najmanji i najveći iznos, vlastito učešće, rok.
3. Provjerite da li poziv obuhvata vašu opštinu i entitet. Na primjer, otvoreni unosi u registru na dan 6. oktobra 2026. su pozivi Federalnog ministarstva okoliša i turizma za Federaciju BiH, koji nisu EU program i ne odnose se na Republiku Srpsku.
4. Prijavu predajte na način i do roka iz poziva. Za ruralni turizam očekujte partnerstvo, a ne pojedinačnu prijavu.

Gdje se obratiti

• Registar javnih poziva UNDP-a u BiH
• Za podsticaje u Republici Srpskoj: Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske, gdje se objavljuje pravilnik o novčanim podsticajima za razvoj poljoprivrede i sela za tekuću godinu, ili poljoprivredna služba vaše opštine.

Propisi i izvori

• Javni poziv za podršku investicijama za razvoj ruralnog turizma, UNDP, 24. 12. 2021.
• Registar javnih poziva UNDP-a u BiH
• Pregled IPARD III, Evropska komisija