Doprinosi za poljoprivrednike u Republici Srpskoj: ko plaća i koliko

Članak objašnjava ko u Republici Srpskoj kao poljoprivrednik plaća doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje (PIO) i zdravstveno osiguranje, kolika je osnovica u 2026. godini i kako je to povezano s upisom u Registar poljoprivrednih gazdinstava. Odnosi se na nosioce porodičnih poljoprivrednih gazdinstava.

Ukratko

• Osiguranik poljoprivrednik je nosilac poljoprivrednog gazdinstva upisan u Registar poljoprivrednih gazdinstava, koji na dan prijave na osiguranje nije stariji od 50 godina, ima opštu zdravstvenu sposobnost i nije obavezno osiguran po drugom osnovu.
• Osnovica za nosioca komercijalnog porodičnog gazdinstva je 30% prosječne bruto plate u Republici Srpskoj za prethodnu godinu. Za 2026. to je 704,70 KM (prosječna bruto plata za 2025. iznosi 2.349,00 KM). Za nosioca nekomercijalnog gazdinstva osnovica je 20%, odnosno 469,80 KM.
• Stopa doprinosa za PIO je 18,5%, pa minimalna mjesečna obaveza za PIO u 2026. iznosi 130,37 KM.
• Nosilac komercijalnog gazdinstva koji je PIO osiguranik plaća PIO i zdravstvene doprinose. Nosilac nekomercijalnog gazdinstva i nosilac komercijalnog gazdinstva koji nije PIO osiguranik (na primjer stariji od 50 godina pri prijavi) plaćaju samo doprinos za zdravstveno osiguranje.

Na koga se odnosi

• Nosioci komercijalnih porodičnih poljoprivrednih gazdinstava upisani u Registar: PIO i zdravstveni doprinosi, ako ispunjavaju uslove iz člana 14 Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju.
• Nosioci komercijalnih gazdinstava koji ne ispunjavaju te uslove, i nosioci nekomercijalnih gazdinstava: samo zdravstveni doprinosi.
• Upis u Registar je preduslov: bez upisa lice nema status osiguranika poljoprivrednika. Zakon o doprinosima razlikuje komercijalna i nekomercijalna gazdinstva, pa provjerite kako je vaše gazdinstvo upisano u Registar (opštinska služba za poljoprivredu).
• Osiguranje poljoprivrednika obuhvata i invalidnost: ona postoji kada nastupi potpuna nesposobnost za obavljanje poljoprivredne djelatnosti, odnosno poslova koje lice redovno obavlja na gazdinstvu.

Šta treba uraditi

1. Provjerite da ste upisani u Registar poljoprivrednih gazdinstava kao nosilac gazdinstva i kako je gazdinstvo upisano (komercijalno ili nekomercijalno).
2. Prijavite se u Jedinstveni sistem registracije, kontrole i naplate doprinosa kod Poreske uprave Republike Srpske. Za nosioca komercijalnog gazdinstva (PIO i zdravstveno osiguranje) koristi se obrazac PD3110, a za nosioca nekomercijalnog gazdinstva obrazac PD3100 (osnov osiguranja 17). Osnovi osiguranja navedeni su u šifarniku na stranici Poreske uprave.
3. Doprinose plaćate sami, na osnovu prijave, a ne preko poslodavca. Obaveza za prethodni mjesec nastaje 20. u mjesecu.
4. Iznos zdravstvenog doprinosa zavisi od stope koja vrijedi u vašem slučaju (opšta stopa je 10,2%, a posebne stope od 2% i 1% odnose se na lična primanja ili penziju). Tačan mjesečni iznos provjerite u Poreskoj upravi.

Rokovi i iznosi

• Osnovica 2026 za komercijalno gazdinstvo: 30% od 2.349,00 KM = 704,70 KM.
• Osnovica 2026 za nekomercijalno gazdinstvo: 20% od 2.349,00 KM = 469,80 KM.
• PIO doprinos: 704,70 x 18,5% = 130,37 KM mjesečno (minimum).
• Za poređenje, dobrovoljno osiguranje u 2026. ima najnižu osnovicu 1.409,40 KM i minimalnu mjesečnu obavezu 260,74 KM.
• Opšta stopa doprinosa za zdravstveno osiguranje je 10,2% (od 1.1.2022.). Za poljoprivrednike zakon predviđa i posebne stope vezane za lična primanja ili penziju, pa tačan iznos potvrdite u Poreskoj upravi.
• Osnovica se svake godine mijenja kad Republički zavod za statistiku objavi prosječnu platu. Fond PIO to objavljuje početkom godine.

Gdje se obratiti

• Poreska uprava Republike Srpske, nadležna područna jedinica prema mjestu prebivališta: poreskaupravars.org
• Fond za penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske, nadležna filijala prema mjestu prebivališta: fondpiors.org
• Opštinska služba za poljoprivredu, za upis i promjene u Registru poljoprivrednih gazdinstava.

Propisi i izvori

• Fond PIO RS: Dobrovoljno osiguranje i osiguranje poljoprivrednika u 2026. godini
• Zakon o penzijskom i invalidskom osiguranju, Službeni glasnik RS br. 134/11, čl. 10 do 14 (izvorni tekst iz 2011. na stranici Fonda PIO RS; kasnije izmjene nisu u ovom tekstu)
• Zakon o doprinosima, Službeni glasnik RS br. 114/17, čl. 4, 5, 12, 22 i 24 (izvorni tekst; stopa zdravstvenog doprinosa u njemu je 12%, a kasnije je izmijenjena)
• Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o doprinosima, Službeni glasnik RS br. 119/21 (opšta stopa zdravstvenog doprinosa 10,2% od 1.1.2022.)
• Poreska uprava RS: šifarnik osnova osiguranja i obrasci PD