Zakon o turizmu RS ne propisuje visinu provizije ni kontingent, to dogovarate ugovorom. Agencija koja prodaje vaš smještaj ili obilazak odgovara gostu za paket, a vi odgovarate agenciji po ugovoru, zato ugovor treba jasno urediti cijene, rokove otkaza i prebukiranje.
Domaćinstva, restorani i pružaoci iskustava na selu sve češće prodaju usluge preko turističkih agencija i organizatora putovanja. Tekst objašnjava šta zakon uređuje, a šta morate sami dogovoriti ugovorom. Opisan je Zakon o turizmu Republike Srpske iz 2026. godine, a ne neko opšte pravilo za cijelu BiH.
Ukratko
- Zakon o turizmu ("Službeni glasnik RS", br. 49/26, od 2.6.2026) stupa na snagu osmog dana od objavljivanja i zamjenjuje raniji zakon (br. 45/17 i 16/23).
- Visinu provizije i kontingent (unaprijed rezervisan broj soba ili mjesta) zakon ne propisuje. Dogovarate ih ugovorom.
- Agencija mora imati licencu i jemstvo (bankarska garancija ili polisa osiguranja) s limitom do 100.000 KM, a agencija koja samo prodaje vlastite aranžmane u RS i BiH (domaći i receptivni turizam) do 30.000 KM. Jemstvo štiti gosta ako agencija postane platno nesposobna ili ode u stečaj, te pri neispunjenju ugovora o aranžmanu (čl. 34).
- Agencija ne odgovara gostu za štetu zbog više sile, ali se prebukiranje u to izričito ne ubraja.
- Posrednik (agencija koja samo prodaje tuđi aranžman) mora imati ugovor o posredovanju i prodavati pod istim uslovima kao organizator, uz odgovarajuću naknadu.
Na koga se odnosi
Na pružaoce smještaja, hrane, vođenja i iskustava koji sarađuju s agencijama, kao i na agencije koje s njima ugovaraju. Zakon izričito navodi posredovanje agencije u smještaju i ishrani u objektima seoskog turizma (čl. 21 t. 9). Zakon obavezuje agencije, a vaša prava i obaveze prema agenciji uređuje ugovor i opšti obligacioni propisi.
Šta treba uraditi
- Prije prvog ugovora provjerite licencu agencije kod Ministarstva trgovine i turizma RS i zatražite broj licence. Agencija mora na vidnom mjestu istaknuti licencu u poslovnom prostoru, a broj licence navesti u reklamnim materijalima i poslovnim dokumentima (čl. 25 t. 11 i 19).
- Utvrdite ko je organizator, a ko posrednik. Posrednik prodaje u ime i za račun organizatora i mora u ugovoru s gostom navesti poslovno ime i broj licence organizatora (čl. 30).
- Preporuka: ugovor sačinite pisano i na jeziku koji razumijete. Zakon (čl. 29 st. 7 i 8) traži da ugovori u agencijskom poslovanju budu na jednom od službenih jezika RS, a strani jezik je moguć uz prevod ovjeren od ovlašćenog lica. Provjerite s agencijom da li se to odnosi i na vaš ugovor.
- Preporuka iz prakse (nije zakonska obaveza), u ugovor upišite:
- cijenu po osobi i noćenju i šta ulazi u cijenu, uključujući boravišnu taksu;
- provizijski postotak, ko ga i kada obračunava i kada ga plaćate;
- kontingent: broj soba ili mjesta, do kog datuma agencija može da ih vrati bez naknade (tzv. release rok);
- rok i način plaćanja, avans;
- naknadu za otkaz po rokovima (npr. koliko dana prije dolaska), te ko snosi trošak kod otkaza zbog više sile;
- šta se dešava ako vi ne možete primiti goste i ako ste prebukirani: zamjenski smještaj, povrat uplate, ko plaća razliku.
- Opšte uslove putovanja agencije pročitajte prije potpisa. Oni moraju sadržavati pravila o otkazu putovanja, promjeni cijene i reklamacijama (čl. 26).
- Čuvajte potvrde rezervacija i prepisku o izmjenama kontingenta.
- Po želji ugovorite primjenu uzansi u turizmu. To su poslovni običaji koji se primjenjuju ako ih stranke ugovore (čl. 3).
Otkazi i prebukiranje
Ako agencija otkaže aranžman, gostu vraća uplaćeno prema propisima o zaštiti potrošača i obligacionim odnosima (čl. 31). Gost se štiti i jemstvom agencije u slučaju stečaja. Ako vi otkažete agenciji, računajte da će vas agencija teretiti za svoju štetu prema ugovoru, pa unaprijed ugovorite granice. Tačne rokove i iznose naknada za otkaz zakon ne daje, o njima odlučuju opšti uslovi i ugovor.
Zakon prebukiranjem smatra umnožavanje potvrđenih rezervacija od strane pružalaca smještaja ili agencija, kad zbog toga izostane usluga smještaja ili nije pružena na ugovoreni način (čl. 3). To se tiče i vas, pa ugovorom odredite ko snosi posljedice.
Gdje se obratiti
Propisi i izvori
- Zakon o turizmu ("Službeni glasnik Republike Srpske", br. 49/26), čl. 3, 21, 25, 26, 29 do 31, 33 i 34
- Zakon o turizmu, tekst (Narodna skupština Republike Srpske)
- Evropska komisija, Direktiva o putovanju u paketu: Direktiva (EU) 2015/2302, izmijenjena Direktivom (EU) 2026/1024 od 29. aprila 2026, važi u državama članicama EU, ne u BiH.
