Zaštita od požara u malom smještajnom objektu u Republici Srpskoj

Ovaj tekst objašnjava osnovne obaveze zaštite od požara za vlasnike i korisnike manjih smještajnih objekata (pansion, apartman, kuća za odmor, soba za iznajmljivanje, objekat seoskog turizma) u Republici Srpskoj, uključujući istočnu Hercegovinu. Opisuje Zakon o zaštiti od požara („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 94/19), prema neslužbenom prečišćenom tekstu. Izmjene nakon 2019. godine nisu provjerene, pa kod nadležnog inspektora provjerite da li je zakon u međuvremenu mijenjan.

Ukratko

• Zahtjev za kategorizaciju prema ugroženosti od požara podnosi se u roku od 15 dana od početka rada, odnosno od dobijanja rješenja za rad (član 10).
• Aparati za gašenje početnog požara ispituju se prema uputstvu proizvođača, a najmanje jednom u šest mjeseci, uz evidenciju (član 36).
• Sistemi za dojavu i gašenje, hidrantska mreža i slični uređaji ispituju se najmanje jednom godišnje, uz evidenciju (član 37).
• Svaki radnik se obučava pri zaposlenju, a znanje se provjerava jednom u tri godine (član 40).
• Novčana kazna za pravno lice je od 1.000 do 10.000 KM, za preduzetnika od 500 do 5.000 KM (član 89).

Na koga se odnosi

Član 10 govori o vlasnicima i korisnicima objekata za javnu upotrebu, među njima ugostiteljskih objekata za smještaj, osim stambenih objekata. Zahtjev za kategorizaciju, prema članu 8 stav 2, podnose privredno društvo, drugo pravno lice i preduzetnik. Član 38 (opšti akt, odgovorno lice) obraćen je privrednim društvima i drugim pravnim licima, a član 40 (obuka i provjera znanja radnika) odnosi se i na preduzetnike (član 40 stav 4). Preduzetnik neka kod inspektora provjeri da li se na njega odnosi član 38. Obaveza držanja ispravne opreme za gašenje na lako dostupnom mjestu važi za sve subjekte zaštite od požara, uključujući fizička lica (član 32). Ako smještaj pružate kao fizičko lice u seoskom domaćinstvu, pitajte inspektora koje se obaveze odnose na vas prije nego što se oslonite na ovaj tekst.

Šta treba uraditi

1. Podnesite zahtjev za razvrstavanje objekta u kategoriju stepena rizika od požara na propisanom obrascu (član 8 i 10). Rješenje za III i IV kategoriju donosi nadležna organizaciona jedinica Ministarstva unutrašnjih poslova, a žalba se izjavljuje ministru.
2. Privredno društvo odredi radnika odgovornog za mjere zaštite od požara. Mora imati najmanje srednju stručnu spremu odgovarajućeg tehničkog smjera (vatrogasne, građevinske, mašinske, metalske, bravarske, hemijske ili električarske struke) i položen stručni ispit za poslove zaštite od požara. Poslove može povjeriti i privrednom društvu, drugom pravnom licu ili preduzetniku koji su registrovani za tu djelatnost i imaju zaposlenog bar jednog radnika sa položenim stručnim ispitom (član 38).
3. Za objekat III ili IV kategorije donesite Pravila zaštite od požara, te plan evakuacije s uputstvom za postupanje u slučaju požara, istaknute na vidljivom mjestu (čl. 16, 17 i 38).
4. Držite ispravne aparate za gašenje na lako dostupnom mjestu, zaštićene od visokih i niskih temperatura i oštećenja (član 32). Ispitivanje mogu vršiti samo firme i preduzetnici s odobrenjem Ministarstva (član 36).
5. Ako objekat ima sistem za dojavu požara ili hidrantsku mrežu, ugovorite godišnje ispitivanje i vodite evidenciju (član 37). Pri projektovanju i izgradnji objekata za javnu upotrebu u kojima boravi veći broj lica, među njima hotela i pansiona, zakon traži uređaj za otkrivanje i javljanje požara, koji se mora održavati ispravnim (član 34 st. 4 i 6). Za mali objekat pitajte inspektora da li se to odnosi na vas.
6. Obučite radnike pri zaposlenju i provjeravajte znanje svake tri godine (član 40).
7. Za objekat seoskog turizma Pravilnik takođe traži odgovarajuću opremu za gašenje požara (član 10 Pravilnika).

Rokovi i iznosi

• Kategorizacija: 15 dana od početka rada ili od rješenja za rad.
• Ispitivanje aparata: najmanje svakih šest mjeseci.
• Ispitivanje uređaja i hidranata: najmanje jednom godišnje.
• Provjera znanja radnika: jednom u tri godine.
• Kazne: pravno lice 1.000 do 10.000 KM, preduzetnik 500 do 5.000 KM, odgovorno lice 150 do 1.500 KM. Kazna za odgovorno lice izriče se odvojeno i uz kaznu za preduzeće (član 89).

Gdje se obratiti

• Republička uprava za inspekcijske poslove Republike Srpske (Inspektorat): inspektori za zaštitu od požara vrše nadzor i mogu zabraniti korištenje objekta ako prijeti neposredna opasnost od požara (čl. 76 i 79). Kontakt za istočnu Hercegovinu potražite kod Inspektorata.
• Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske: kategorizacija i odobrenja za servisere aparata.

Propisi i izvori

• Zakon o zaštiti od požara (Službeni glasnik Republike Srpske br. 94/19), neslužbeni prečišćeni tekst
• Zakon o ugostiteljstvu (Službeni glasnik Republike Srpske br. 45/17 i 1/24), član 6 stav 2: protivpožarni uslovi su dio minimalno-tehničkih uslova
• Pravilnik o uslovima za pružanje ugostiteljskih usluga u objektu seoskog turizma (Službeni glasnik Republike Srpske br. 15/20)