Izdavanje soba i apartmana turistima u Srpskoj: evidencija, kategorizacija, obaveze

Ovaj članak objašnjava kako fizičko lice u Republici Srpskoj legalno izdaje turistima apartman, kuću za odmor ili sobu za iznajmljivanje: ko evidentira objekat, ko ga kategoriše i šta domaćin mora raditi svaki dan. Odnosi se na vlasnike privatnog smještaja, uključujući Trebinje, Bileću, Gacko, Ljubinje, Nevesinje i Berkoviće. Opisano stanje je na snazi 6. oktobra 2026.

Ukratko

• Fizičko lice ne mora registrovati preduzetničku djelatnost kod opštine, ali mora zaključiti ugovor sa turističkom organizacijom ili turističkom agencijom koja ima licencu, i taj ugovor evidentirati kod APIF-a.
• Evidentiranje kod APIF-a košta 40,00 KM, a dokumenta se predaju u roku od sedam dana od potpisivanja ugovora.
• Objekat mora biti kategorisan prije prijema gostiju. Apartmani, kuće za odmor i sobe dobijaju od jedne do tri zvjezdice, a studio apartmani jednu ili dvije.
• Fizičko lice može izdavati jedan objekat u svom vlasništvu, do osam smještajnih jedinica odnosno 16 kreveta, na period do 30 dana.
• Zakon (čl. 12a i 12b) obavezuje ugostitelje smještaja da podatke o objektu, gostima i boravišnoj taksi unose u centralni informacioni sistem Ministarstva (pristup je besplatan): gosta odmah nakon prijave, taksu nakon odjave, a promjene u roku od tri dana.
• Prema izvještaju medija, Vlada RS je 24. septembra 2026. utvrdila prijedlog novog zakona (do pet jedinica i 10 ležajeva za fizička lica). To je prijedlog, a status u Narodnoj skupštini Republike Srpske provjerite prije planiranja.

Na koga se odnosi

Na fizička lica koja izdaju apartman, kuću za odmor ili sobu turistima i nisu registrovana kao preduzetnici. Pravna lica i preduzetnici imaju drugi režim registracije. Hrana i piće se smiju služiti samo gostima koji kod vas i noće.

Šta treba uraditi

1. Zaključite ugovor o pružanju usluga sa turističkom organizacijom ili turističkom agencijom koja ima licencu (u Trebinju je to Turistička organizacija Grada Trebinja).
2. U roku od sedam dana predajte APIF-u: ugovor, popunjen zahtjev, ličnu kartu i broj tekućeg računa (na uvid), dokaz o vlasništvu i dokaz o uplati naknade od 40,00 KM. APIF izdaje potvrdu o evidentiranju ugovora.
3. Podnesite zahtjev za kategorizaciju gradu ili opštini. Uz zahtjev ide kopija potvrde o evidentiranju i dokaz o uplati troškova kategorizacije. Zahtjev sadrži vaše podatke, vrstu objekta, godinu izgradnje ili rekonstrukcije, kapacitet (jedinice, kreveti, površina) i traženu kategoriju. Komisija provjerava objekat, a rješenje donosi gradska ili opštinska uprava. Žalba Ministarstvu trgovine i turizma je moguća u roku od 15 dana.
4. Ne primajte goste prije nego što dobijete rješenje o kategoriji: rad bez kategorije je prekršaj (čl. 49). Ako komisija utvrdi da se nedostaci mogu brzo otkloniti, može se donijeti privremeno rješenje s rokom do šest mjeseci za njihovo otklanjanje (čl. 26 st. 6).
5. Istaknite oznaku kategorije (zvjezdice) i cjenovnik, i držite se istaknutih cijena.
6. Unosite podatke u centralni informacioni sistem (čl. 12a i 12b) i obezbijedite internet vezu; papirna evidencija je dopuštena samo kad je veza privremeno nedostupna. Provjerite u Turističkoj organizaciji Grada Trebinja ili Ministarstvu trgovine i turizma da li je sistem već u upotrebi i kako se pristupa. Prema uputstvu Turističke organizacije Grada Trebinja iz 2023. vodi se i knjiga domaćih gostiju (bez ovjere), knjiga žalbi koja se ističe na vidnom mjestu i knjiga stranih gostiju koja se ovjerava kod Službe za poslove sa strancima. Provjerite trenutne zahtjeve i iznos ovjere.
7. Održavajte sanitarno-tehničke i higijenske uslove i redovno obavljajte zdravstvene preglede.
8. Prijavite se i u Poresku upravu Republike Srpske (porez na dohodak, doprinosi); prema uputstvu iz 2023. neradna lica i nepenzioneri plaćaju zdravstvene doprinose. Potvrdite u Poreskoj upravi.

Kategorije i standardi

• Pravilnik o kategorizaciji (2021) traži da objekat ispuni najmanje 80% propisanih elemenata za traženu kategoriju, uz sve minimalne uslove.
• Apartman mora imati kupatilo u svakoj kategoriji. Soba prve kategorije (tri zvjezdice) mora imati sopstveno kupatilo, a druga i treća mogu imati zajedničko.
• Rješenje o kategoriji se revidira nakon četiri godine. Ako objekat više ne ispunjava uslove, nova kategorija se traži u roku od osam dana od prijema rješenja.

Rokovi i iznosi

• APIF: 40,00 KM, rok sedam dana od potpisivanja ugovora.
• Kategorizacija: trošak se plaća pri podnošenju zahtjeva u korist budžeta grada ili opštine. Uputstvo Turističke organizacije Grada Trebinja iz 2023. navodi 20,00 KM plus 2,00 KM takse, uključujući izlazak komisije i tablu. Iznos provjerite u gradskoj upravi.
• Boravišna taksa: od 1. januara 2025. godišnji paušal za privatni smještaj je zamijenjen taksom po noćenju. Prema medijskim izvještajima u Trebinju iznosi 3 KM po noćenju, podaci o gostima se dostavljaju turističkoj organizaciji do 15. u mjesecu, a taksa se uplaćuje do 5. u mjesecu za prethodni mjesec. Potvrdite u Poreskoj upravi RS i turističkoj organizaciji.
• Novčana kazna za fizičko lice: 300 do 1.200 KM (npr. bez kategorije, preko dozvoljenog kapaciteta, hrana i piće negostima, nepoštivanje obaveza iz čl. 17 st. 4); 500 do 2.000 KM ako se posluje bez ugovora s turističkom organizacijom ili agencijom, ne ispunjavaju minimalno-tehnički uslovi ili se podaci ne unose u centralni informacioni sistem (čl. 49).

Gdje se obratiti

• APIF, poslovnica u Trebinju: apif.net
• Uprava grada ili opštine (služba za privredu, centar za usluge građanima), npr. Grad Trebinje
• Turistička organizacija Grada Trebinja: gotrebinje.com

Propisi i izvori

• Zakon o ugostiteljstvu (Službeni glasnik RS br. 45/17 i 1/24), čl. 12a, 12b, 17, 18, 23, 26, 27, 34, 49 (prečišćeni neslužbeni tekst)
• Pravilnik o postupku kategorizacije ugostiteljskih objekata (Službeni glasnik RS br. 60/21)
• APIF: Registar apartmana
• Uputstvo za evidenciju i kategorizaciju smještaja, Turistička organizacija Grada Trebinja (2023)
• Nova pravila za izdavaoce smještaja, boravišna taksa od 2025. (izvještaj medija)
• Prijedlog novog zakona, 24. septembar 2026 (izvještaj medija)