Seosko domaćinstvo, preduzetnik ili d.o.o.: koji oblik za agroturizam u RS

Porodica koja na gazdinstvu u istočnoj Hercegovini želi primati goste mora izabrati u kojem obliku će prodavati smještaj, obroke i aktivnosti. Tekst opisuje stanje u Republici Srpskoj na dan 6. 10. 2026. i nije zamjena za savjet Poreske uprave ili knjigovođe.

Ukratko

• Upis samo u Registar poljoprivrednih gazdinstava (RPG) pokriva poljoprivredu. Mali poljoprivrednik s prihodom do 50.000 KM plaća 0, 200 ili 400 KM godišnje, ali samo ako je registrovan isključivo u RPG-u.
• Za usluge gostima postoje samostalni preduzetnik i d.o.o. Treći put, fizičko lice upisano u APIF preko ugovora s turističkom organizacijom, opisan je prema obavještenju APIF-a koje je starije od novog Zakona o turizmu: potvrdite ga u APIF-u ili turističkoj organizaciji opštine.
• Mali preduzetnik plaća 2% na prihod (do 100.000 KM godišnje), najmanje 1.200 KM godišnje (600 KM ako prihod ne prelazi 50.000 KM). Drugi preduzetnici plaćaju 10% na dohodak, d.o.o. 10% poreza na dobit.
• PDV je obavezan kad oporezivi promet u prethodnoj godini pređe 100.000 KM.
• Izuzetak od fiskalnih računa postoji za prodaju vlastitih poljoprivrednih proizvoda, ne za smještaj i ugostiteljske usluge.

Četiri oblika

1. Gazdinstvo u RPG-u. Upis kod APIF-a. Dozvoljena je proizvodnja i prodaja vlastitih proizvoda.
2. Fizičko lice koje nije preduzetnik. Zakon o turizmu (Sl. glasnik RS 49/26, čl. 15) dopušta turističku djelatnost i takvim licima, uz obavezu da objave cijene i izdaju račun za svaku uslugu. Prema obavještenju APIF-a lice sklapa ugovor s turističkom organizacijom ili agencijom i u roku od sedam dana traži upis: ugovor, zahtjev, 40 KM naknade, lična karta, tekući račun i dokaz o vlasništvu objekta. APIF se poziva na starije propise, a novi zakon važi od 10. 6. 2026, pa uslove provjerite prije podnošenja. Obavezu fiskalnog uređaja za ovaj oblik potvrdite u Poreskoj upravi.
3. Samostalni preduzetnik. Rješenje o registraciji izdaje služba opštine ili grada nadležna za privredu.
4. D.o.o. Upis kod nadležnog suda. Novčani dio osnovnog kapitala iznosi najmanje 1 KM.

Porez

• Mali preduzetnik: najviše tri radnika, prihod do 100.000 KM ili nije obveznik PDV-a, bez zajedničkog obavljanja i bez ulagača. Prihodi članova domaćinstva koji obavljaju istu djelatnost sabiraju se pri provjeri granice od 100.000 KM, što je važno kad gostima služi cijela porodica. Status se traži obavještenjem Poreskoj upravi do 31. januara, a ko tek počinje, u roku 30 dana od početka rada.
• Ostali preduzetnici plaćaju 10% na dohodak.
• D.o.o. plaća 10% poreza na dobit.
• Mali poljoprivrednik: godišnji prihod do 12.000 KM bez poreza, do 25.000 KM 200 KM, do 50.000 KM 400 KM; izjava do 28. februara. Odnosi se na prihod gazdinstva, ne na usluge gostima.
• Od 2025. porez na prihod od samostalne djelatnosti plaća se i kad lice nije registrovano. Za doprinose pitajte Poresku upravu, posebno ako ste penzioner ili vam je ovo dopunsko zanimanje.

Fiskalni računi i PDV

• Zakon o fiskalizaciji traži da lice registrovano za promet robe i usluga svaki promet evidentira preko elektronskog fiskalnog uređaja. Izuzeća propisuje Vlada Uredbom (Sl. glasnik RS 10/24, izmjene do 87/25). Na listi je prodaja vlastitih poljoprivrednih proizvoda u proizvodnim objektima seoskih i porodičnih gazdinstava i na tezgama. Uredba ne navodi smještaj niti turističke usluge, a stari izuzetak iz Zakona o fiskalnim kasama u njoj nije preuzet. Status malog preduzetnika nije izuzeće. Nije jasno pokriva li izuzetak prerađene proizvode (sir, rakiju), pa to potvrdite. Potvrdu o svom slučaju zatražite od Poreske uprave prije prvog gosta.
• PDV: registracija je obavezna iznad 100.000 KM prometa u prethodnoj godini (računa se i promet povezanih lica), a ispod toga je moguća dobrovoljno, uz obavezu od najmanje 60 mjeseci. Poljoprivrednik nije obveznik ako je katastarski prihod svih članova domaćinstva ispod 15.000 KM, ali to se odnosi na poljoprivrednu djelatnost; promet od smještaja i obroka ulazi u prag od 100.000 KM.

Podsticaji

• Poljoprivredni podsticaji vezani su za RPG i finansiraju ulaganja u poljoprivrednu proizvodnju, ne sobe za goste ni rekonstrukciju zgrada. Za kapitalne investicije u 2026. (poziv od 20. 4. 2026, rok za prijavu 6. 5. 2026, Pravilnik Sl. glasnik RS 29/26) osnovni iznos je 40% prihvatljivih troškova za komercijalna gazdinstva, preduzetnike i pravna lica, 20% za nekomercijalna. Veći iznosi (50% i 25%) vrijede za gazdinstvo na 600 m n. v. ili više, nosioca do 40 godina ili ženu upisanu u RPG do 31. 12. 2025, organsku proizvodnju ili konverziju i traktorske priključke proizvedene u RS; za protugradne mreže 70% i 35%. Gornje granice po jednom osnovu su 100.000 KM (komercijalna), 50.000 KM (nekomercijalna) i 200.000 KM (preduzetnici i pravna lica). Poziv je zatvoren; ulaganje i zahtjev za isplatu moraju stići do 15. 10. 2026. Pravilnik i poziv se donose svake godine.
• Turizam: pravo na namjenska sredstva imaju društva, preduzetnici i fizička lica koja pružaju ugostiteljske usluge u objektu seoskog turizma, apartmanu, kući za odmor ili sobi (Zakon o turizmu, čl. 90), putem javnog konkursa.

Šta dalje

1. Izaberite oblik prema planiranom prihodu i broju članova porodice koji rade s gostima.
2. Registrujte se u službi za privredu opštine ili u APIF-u.
3. Pitajte Poresku upravu o fiskalnom uređaju i poreskom statusu.
4. Provjerite u opštini obaveze domaćina, na primjer prijavu gostiju, boravišnu taksu i kategorizaciju smještaja.

Gdje se obratiti

• Služba za privredu vaše opštine ili grada: registracija preduzetnika.
• Agencija za posredničke, informatičke i finansijske usluge (APIF): RPG, registar preduzetnika, upis fizičkih lica.
• Poreska uprava Republike Srpske, Kontakt centar +387 51 332 300.
• Uprava za indirektno oporezivanje BiH: opštine Trebinje, Bileća, Gacko, Ljubinje, Nevesinje i Berkovići pripadaju Regionalnom centru Mostar.
• Agencija za agrarna plaćanja, Trg Republike Srpske 1, Banja Luka, tel. 051/338-549.

Izvori

• Zakon o turizmu (Službeni glasnik RS br. 49/26 od 2. 6. 2026)
• Zakon o fiskalizaciji (Službeni glasnik RS br. 15/22)
• Uredba o djelatnostima bez obaveze evidentiranja prometa (Sl. glasnik RS 10/24) i izmjena 68/25
• Zakon o izmjenama Zakona o porezu na dohodak (Sl. glasnik RS 110/24) i 112/23, mali poljoprivrednik
• Zakon o izmjeni Zakona o PDV-u (Sl. glasnik BiH 80/23)
• APIF: registar fizičkih lica koja pružaju ugostiteljske usluge
• Javni poziv za kapitalne investicije 2026 (Agencija za agrarna plaćanja)