Porez na dohodak u Republici Srpskoj: poljoprivrednici i smještaj turista

Zakon o porezu na dohodak Republike Srpske razlikuje nekoliko načina oporezivanja važnih za seoska gazdinstva: porez malog poljoprivrednika, porez malog preduzetnika, porez na dohodak od samostalne djelatnosti i porez na dohodak od zakupa. Smještaj turista koji se vodi kao ugostiteljska djelatnost oporezuje se kao samostalna djelatnost (10%) ili kao mali preduzetnik (2%); stopa od 13% vrijedi za zakup. Tekst opisuje stanje na 6. 10. 2026, uključujući izmjene koje se primjenjuju od 1. 1. 2026.

Ukratko

• Mali poljoprivrednik plaća porez u fiksnom godišnjem iznosu: do 12.000 KM prihoda 0 KM, preko 12.000 do 25.000 KM 200 KM, preko 25.000 do 50.000 KM 400 KM.
• Za taj režim treba do 28. februara predati izjavu o prihodu iz prethodne godine, inače se porez računa po opštim pravilima za samostalnu djelatnost (stopa 10%).
• Mali preduzetnik (do 100.000 KM prihoda godišnje, najviše tri radnika, bez registracije u sistemu PDV-a) plaća 2% na ukupan prihod, najmanje 1.200 KM godišnje, odnosno 600 KM ako prihod ne prelazi 50.000 KM.
• Zakup (davanje u zakup zemljišta, kuće ili stana): osnovica je prihod umanjen za normirane troškove od 20%, stopa je 13%.
• Izmjene iz Službenog glasnika RS br. 114/25 nisu mijenjale ova pravila; uvele su porez od 9 KM po danu za sezonske radnike.

Na koga se odnosi

• Nosioci poljoprivrednih gazdinstava u Republici Srpskoj. Mali poljoprivrednik je lice koje je tokom cijele godine registrovano samo u Registru poljoprivrednih gazdinstava i čiji ukupni godišnji prihod od te djelatnosti ne prelazi 50.000 KM. Ko ima i drugu registrovanu djelatnost (na primjer preduzetnik za smještaj), ovaj uslov ne ispunjava na način kako ga zakon piše, pa to provjerite u Poreskoj upravi prije izbora režima.
• Fizička lica koja turistima izdaju sobe, kuće ili apartmane. Zakon samostalnom djelatnošću smatra poslove koji se obavljaju na tržištu radi sticanja dobiti, a smještaj turista se u pravilu registruje po Zakonu o ugostiteljstvu. Zato režim zakupa (13%) uglavnom odgovara dugoročnom izdavanju, a ne turističkom smještaju. U kojem ste režimu, zavisi od načina registracije, pa to potvrdite u Poreskoj upravi.
• Mali preduzetnik: uslovi moraju biti ispunjeni tokom cijele poreske godine. Ako ih u bilo kojem dijelu godine ne ispunite, status se opoziva i ne može se ponovo tražiti tri godine (čl. 26). Prihodi povezanih lica (supružnik, djeca, roditelji, braća i sestre u istom domaćinstvu) koja obavljaju istu djelatnost zbrajaju se (čl. 21).

Šta treba uraditi

1. Poljoprivrednik: do 28. februara tekuće godine predajte Poreskoj upravi izjavu o ispunjenosti uslova i iznosu prihoda iz prethodne godine, na propisanom obrascu. Poreska uprava donosi rješenje najkasnije do 30. aprila, a porez se plaća do 30. juna.
2. Zakup: vodite evidenciju ugovorene cijene i prihoda. Porez na dohodak od zakupa plaća se na osnovu poreske prijave: godišnju prijavu podnosite Poreskoj upravi do 31. marta tekuće godine za prethodnu godinu (čl. 59 i 60). Ako zakupninu isplaćuje privredno društvo ili preduzetnik, oni obračunavaju i uplaćuju porez po odbitku (čl. 61); fizičko lice koje isplaćuje drugom fizičkom licu nije isplatilac. Ako je ugovorena cijena niža od tržišne ili nema ugovora, Poreska uprava može utvrditi tržišnu cijenu procjenom. Zakupnina primljena unaprijed za više godina može se, na zahtjev, rasporediti na do pet godina.
3. Mali preduzetnik: obavještenje Poreskoj upravi s dokazima o uslovima predaje se do 31. januara godine na koju se status odnosi. Prijava i porez plaćaju se mjesečno, do 10. u mjesecu za prethodni mjesec. Ko počne djelatnost tokom godine, zahtjev podnosi u roku od 30 dana od početka rada.
4. Sezonski radnici: ako je angažovanje obavljeno u skladu sa propisom kojim se uređuje radno angažovanje na sezonskim i drugim poslovima privremenog karaktera, porez na dohodak iznosi 9 KM za svaki dan angažovanja. Plaća ga lice koje angažuje, do 20. u mjesecu za prethodni mjesec, zajedno sa doprinosima. Ovo se ne odnosi na svaku povremenu pomoć. Rokove i način prijave propisuje pravilnik ministra finansija, pa provjerite aktuelni pravilnik u Poreskoj upravi (čl. 52a).
5. Od 1. 1. 2026. obveznici koji podnose poreske prijave u njima moraju iskazati i prihode koji su oslobođeni poreza na dohodak. Obrazac propisuje ministar.

Rokovi i iznosi

• Izjava malog poljoprivrednika: do 28. februara. Rješenje: do 30. aprila. Plaćanje: do 30. juna.
• Godišnja prijava za zakup: do 31. marta za prethodnu godinu.
• Stope: lična primanja 8%, samostalna djelatnost 10%, prihod od kapitala (uključujući zakup) 13%.
• Mali preduzetnik: 2%, najmanje 1.200 KM (600 KM do 50.000 KM prihoda); obavještenje do 31. januara.
• Porez na dohodak od zakupa nepokretnosti plaća se prema mjestu gdje se nepokretnost nalazi.

Gdje se obratiti

• Poreska uprava Republike Srpske: nadležna ispostava prema opštini u kojoj je gazdinstvo, odnosno nepokretnost. Obrasci i propisi su na internet stranici.
• Obaveza upisa smještaja u Centralni informacioni sistem u ugostiteljstvu propisana je Zakonom o ugostiteljstvu. Tržišna inspekcija Inspektorata Republike Srpske u aprilu 2026. najavila je pojačane kontrole, a kazna za ugostitelja preduzetnika koji ne unese podatke je 1.000 KM. Pristup sistemu je besplatan. Način registracije provjerite u opštinskoj upravi ili nadležnom ministarstvu.

Propisi i izvori

• Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o porezu na dohodak (Službeni glasnik RS br. 114/25 od 29. 12. 2025, na snazi od 1. 1. 2026)
• Zakon o porezu na dohodak (Službeni glasnik RS br. 60/15, 5/16, 66/18, 105/19, 123/20, 49/21, 119/21, 56/22, 112/23, 110/24 i 114/25): čl. 4, 14, 21 do 26, 27a do 27v, 31 do 35, 52a, 59 do 61. Stope i pragovi pročitani su iz neslužbenog prečišćenog teksta do 110/24, a izmjene 114/25 iz službenog glasnika.
• Pojačane kontrole ugostitelja (Inspektorat RS, 24. 4. 2026)