Fond za razvoj istočnog dijela Republike Srpske: šta je i kako do novca

Fond za razvoj istočnog dijela Republike Srpske osnovan je 2007. godine radi podsticanja razvojnih projekata u istočnom dijelu RS, između ostalog u poljoprivredi, turizmu i ruralnom razvoju. Opis se odnosi na zakon sa izmjenama iz 2013. godine i izmjenama koje je Narodna skupština Republike Srpske usvojila 9. jula 2026. godine. Gazdinstva i turistički domaćini u istočnoj Hercegovini zahtjev ne podnose Fondu, nego banci ili mikrokreditnom društvu, a krediti se odobravaju preko Investiciono-razvojne banke.

Ukratko

• Fond je akcionarsko društvo koje je osnovala Republika Srpska, a njime upravlja Investiciono-razvojna banka Republike Srpske (IRBRS).
• Zakon nabraja opštine Berkovići, Nevesinje, Gacko, Ljubinje i Bileća, kao i grad Trebinje, pa cijela istočna Hercegovina ulazi u područje Fonda.
• Zakon sa izmjenama iz jula 2026. dozvoljava kredite, zajmove i druge plasmane, grantove po odluci Vlade RS, garancije, preuzimanje rizika i ulaganja u hartije od vrijednosti.
• IRBRS navodi da se sredstva Fonda trenutno plasiraju kroz kredite IRBRS i ulaganja u hartije od vrijednosti. Na stranici IRBRS nije objavljen javni poziv Fonda za korisnike.
• Za poljoprivrednika to u praksi znači kredit IRBRS preko banke ili mikrokreditnog društva.

Na koga se odnosi

Odnosi se na projekte na području 22 opštine i gradova Trebinje i Istočno Sarajevo. Sve ih zakon poimenično navodi. U istočnoj Hercegovini to su opštine Berkovići, Nevesinje, Gacko, Ljubinje i Bileća i grad Trebinje.

Prema zakonu, ciljevi Fonda su, između ostalog, zapošljavanje, proizvodnja i izvoz, poljoprivredna proizvodnja i proizvodnja hrane, turizam, mala i srednja preduzeća i preduzetništvo, infrastruktura, zaštita životne sredine i ruralni razvoj. Izmjenama iz 2026. dodato je i finansiranje kupovine stambenih jedinica.

IRBRS ne navodi koje se kreditne linije finansiraju baš iz sredstava Fonda. To provjerite direktno u IRBRS, na +387 51 334 746 ili +387 51 334 738.

Šta treba uraditi

1. Odredite šta vam treba: osnovna sredstva (objekat, oprema, zasadi), obrtna sredstva, plaćanje poreskih obaveza ili refinansiranje. Za ove namjene IRBRS ima kreditne linije.
2. Odaberite liniju. Prema stranicama IRBRS, "Krediti za mikrobiznis u poljoprivredi" iznose od 5.000 do 500.000 KM, uz otplatu do 10 godina. "Krediti za poljoprivredu" iznose od 10.000 do 5.000.000 KM, uz otplatu do 12 godina. "Krediti za preduzetnike i preduzeća", koji obuhvataju i turizam, takođe iznose od 10.000 do 5.000.000 KM, uz otplatu do 12 godina. Grejs period i ostali uslovi kredita opisani su u članku o kreditima IRBRS i garancijama Garantnog fonda.
3. Zahtjev podnesite finansijskom posredniku: banci ili mikrokreditnom društvu sa liste na stranici IRBRS (na listi je i MKD "PRO FIN" iz Istočnog Sarajeva). Instrumente obezbjeđenja određuje posrednik. Obrazac zahtjeva i spisak obavezne dokumentacije nalaze se na stranici svake kreditne linije na irbrs.org.
4. Odgovori na česta pitanja na stranicama ovih linija ne slažu se s tabelama iznad njih. U odgovorima piše da je linija za mikrobiznis namijenjena gazdinstvima upisanim u registar poljoprivrednih gazdinstava (dokaz je potvrda koju izdaje Agencija za posredničke, informatičke i finansijske usluge, APIF), sa iznosima do 50.000 KM, i da za veći iznos treba registrovati preduzetničku djelatnost u opštini ili preduzeće u sudu. Tabela linije za mikrobiznis navodi iznose do 500.000 KM, a tabela linije za poljoprivredu navodi i gazdinstva kao korisnike. Prije zahtjeva pitajte IRBRS (+387 51 334 738) ili posrednika koliki iznos može dobiti gazdinstvo upisano samo u registar. Uslove propisuju Pravila plasmana sredstava po kreditnim linijama (45/26), objavljena na istim stranicama.

Rokovi i iznosi

• Kamatne stope objavljene na stranicama IRBRS važe do 31.03.2027. Za mikrobiznis u poljoprivredi osnovna stopa je 4,90%, a za projekte u nerazvijenim i izrazito nerazvijenim opštinama 4,60%. Za kredite za poljoprivredu stopa je 4,6%, odnosno 4,3% u tim opštinama. Za preduzetnike i preduzeća osnovna stopa je 4,9%, a za turističke projekte i projekte u nerazvijenim i izrazito nerazvijenim opštinama 4,6%. Da li je vaša opština na toj listi, pitajte posrednika ili IRBRS.
• Na sve tri linije stopa je 3,0% za nabavku osnovnih sredstava uz uvođenje novih tehnologija, ako je marža posrednika do 2,5 procentna poena i ako najmanje 40% iznosa kredita ide na nove tehnologije.
• Posrednik pravnim licima može naplatiti najviše 1% iznosa kredita, a fizičkim licima najviše 0,5%.
• Rok za prijavu ne postoji, jer na stranici IRBRS nije objavljen javni poziv Fonda. Grantove Fond može dodijeliti samo po odluci Vlade RS.

Gdje se obratiti

• Kancelarija IRBRS Trebinje, Preobraženska 14, Trebinje, tel. +387 59 490 094.
• Kancelarija IRBRS Istočno Sarajevo, Vojvode Radomira Putnika bb, Istočno Novo Sarajevo, tel. +387 57 490 116.
• Krediti za poljoprivredu: +387 51 334 746 i +387 51 334 736; mikrobiznis u poljoprivredi: +387 51 334 738 i +387 51 334 741; preduzetnici i preduzeća: +387 51 334 746 i +387 51 334 756.

Propisi i izvori

• Fond za razvoj istočnog dijela Republike Srpske, stranica IRBRS
• Zakon o Fondu za razvoj istočnog dijela Republike Srpske (Službeni glasnik RS br. 52/07), čl. 1 do 4, 6 i 8
• Zakon o izmjenama Zakona o Fondu za razvoj istočnog dijela Republike Srpske, 21. marta 2013. (br. 28/13 prema IRBRS), čl. 1 i 2
• Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o Fondu za razvoj istočnog dijela Republike Srpske, Narodna skupština, 9. jula 2026. (br. 67/26 prema IRBRS), čl. 1 do 3
• Krediti za mikrobiznis u poljoprivredi, IRBRS
• Krediti za poljoprivredu, IRBRS
• Krediti za preduzetnike i preduzeća, IRBRS
• Kontakt IRBRS