IPARD i BiH: zašto poljoprivrednici još ne mogu konkurisati i šta uraditi do tada

IPARD je instrument Evropske unije za podršku poljoprivredi i ruralnom razvoju u državama koje se pripremaju za članstvo. Tekst se odnosi na poljoprivrednike, prerađivače i seoska domaćinstva u istočnoj Hercegovini koji se pitaju zašto za IPARD ne postoje javni pozivi u BiH.

Ukratko

• Prema stranici Evropske komisije o IPARD-u, IPARD III trenutno koriste Albanija, Crna Gora, Sjeverna Makedonija, Srbija i Turska. BiH nije na tom spisku.
• Izvještaj Evropske komisije o BiH za 2025. godinu (4. novembar 2025) navodi da BiH još mora uspostaviti institucionalne strukture potrebne za korišćenje IPARD-a. Ovo je stanje prema tom izvještaju i toj stranici, a novije korake provjerite kod nadležnih institucija.
• Isti izvještaj navodi da nije bilo napretka u osnivanju agencije za plaćanja, integrisanog sistema administracije i kontrole (IACS) i mreže podataka o održivosti gazdinstava (FSDN).
• Strateški plan ruralnog razvoja 2023-2027 (okvirni dokument, usvojen oktobra 2024) prema izvještaju nije napredovao.
• Zasad nema IPARD poziva na koji bi se moglo prijaviti. Dostupni su podsticaji Republike Srpske, koje isplaćuje Agencija za agrarna plaćanja RS.

Na koga se odnosi

Na sve poljoprivredne proizvođače, preduzetnike i pravna lica u BiH koji su čuli za IPARD-ove bespovratne podsticaje (npr. za mehanizaciju, preradu ili ruralni turizam) i traže način da ih dobiju. Prema navedenom izvještaju i stranici Komisije, niko u BiH za sada ne može podnijeti IPARD prijavu.

Šta nedostaje

Prema izvještaju Komisije za 2025:

1. Agencija za plaćanja i druge administrativne strukture potrebne za zajedničku poljoprivrednu politiku EU. Agencija za agrarna plaćanja Republike Srpske to nije: ona isplaćuje samo podsticaje iz budžeta Republike Srpske i nije IPARD agencija za plaćanja.
2. Elementi integrisanog sistema administracije i kontrole (IACS) i mreža podataka o održivosti gazdinstava.
3. Višegodišnja strategija poljoprivrede i ruralnog razvoja za cijelu državu, bolja koordinacija sektora i jači administrativni kapaciteti na svim nivoima vlasti.
4. Služba za savjetovanje poljoprivrednika.

Šta treba uraditi

1. Ne plaćajte posrednicima za "prijavu na IPARD" u BiH: takav javni poziv ne postoji.
2. Upišite gazdinstvo u Registar poljoprivrednih gazdinstava (komercijalno ili nekomercijalno). Pravilnik RS to traži za podsticaje, uz prebivalište ili sjedište u Republici Srpskoj i proizvodnju na njenoj teritoriji.
3. Zahtjev za podsticaje podnosite Agenciji za agrarna plaćanja na obrascima iz Pravilnika. Tekući obrasce i obavještenja provjerite na stranici Agencije.
4. Provjerite rok za svoju mjeru (vidi dolje). Rokovi za 2026. za mnoge mjere su istekli, pa planirajte za narednu godinu.
5. Sačuvajte račune, evidencije i dokumentaciju o ulaganjima: bit će potrebni i kasnije, kad se IPARD otvori.
6. Pratite stranicu Agencije i Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede RS, gdje se objavljuju novosti o podsticajima.

Rokovi i iznosi

Pravilnik propisuje poseban rok za svaku mjeru, najkasnije do navedenog datuma tekuće godine. Prema tekstu Pravilnika:

• 1. april: pšenica, uljana repica.
• 1. jun: agroturizam, projekti ruralnog razvoja, soja i suncokret, sadnice voća.
• 1. juli: uzgoj konja, nabavka sadnica, prenos znanja i vještina.
• 1. avgust: premija po muznom grlu, melioracija livada i pašnjaka.
• 1. septembar: većina stočarskih premija (junice, krava-tele, krmače, ovce i koze, matice) i osiguranje.
• 1. novembar: voće, povrće, med (uzgoj pčela), organska proizvodnja, standardizacija i brendiranje.
• Mlijeko: najkasnije do desetog u mjesecu za prethodni mjesec.

Ovo je izbor, ne cijeli spisak. Rok za mjeru koje ovdje nema nađite u Pravilniku ili kod Agencije. Iznose podsticaja ovaj tekst ne navodi: oni se razlikuju po mjeri i provjeravaju se u Pravilniku.

Gdje se obratiti

• Agencija za agrarna plaćanja Republike Srpske: vladars.rs, Agencija za agrarna plaćanja
• Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske i opštinska služba za poljoprivredu u vašoj opštini.

Propisi i izvori

• Bosnia and Herzegovina 2025 Report, SWD(2025) 751 final, Evropska komisija, 4. 11. 2025, poglavlje 11
• Evropska komisija: IPARD III, pregled država korisnica
• Pravilnik o uslovima i načinu ostvarivanja novčanih podsticaja za razvoj poljoprivrede i sela (Službeni glasnik RS br. 16/2026, 27/2026, 52/2026, 65/2026 i 80/2026), prečišćeni tekst na paragraf.ba, nije službena objava