Ekološka dozvola za farmu i malu preradu hrane u Republici Srpskoj: ko je izdaje i kako

Ekološka dozvola je upravni akt kojim se postrojenju određuju mjere zaštite vazduha, vode i zemljišta. Treba je pribaviti za postrojenja navedena u Pravilniku o postrojenjima koja mogu biti izgrađena i puštena u rad samo ukoliko imaju ekološku dozvolu. Da li je vaš objekat na toj listi, zavisi od vrste djelatnosti i kapaciteta. To neka nadležni organ potvrdi u pisanom obliku.

Ukratko

• Dozvolu propisuje Zakon o zaštiti životne sredine, a spisak postrojenja daje Pravilnik o postrojenjima koja mogu biti izgrađena i puštena u rad samo ukoliko imaju ekološku dozvolu (Službeni glasnik RS, broj 124/12).
• Opština ili grad izdaje dozvolu po članu 3. Pravilnika, za postrojenja čija je veličina ispod pragova iz člana 2. Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju izdaje dozvolu za postrojenja iz članova 2, 4, 5. i 6. Pravilnika i za projekte za koje se radi procjena uticaja na životnu sredinu.
• Uz zahtjev se prilažu dokazi koje izrađuje pravno lice ovlašćeno za poslove zaštite životne sredine.
• Dozvola se izdaje na 5 godina. Zahtjev za obnavljanje podnosi se 3 mjeseca prije isteka.
• Takse i rokovi razlikuju se od opštine do opštine. Provjerite ih u nadležnom odjeljenju.

Na koga se odnosi

Pravilnik obuhvata, između ostalog, pogone u poljoprivredi, prehrambenoj industriji, turizmu i zabavi. Dozvola nije potrebna svakoj farmi ili preradi. Odlučuju vrsta djelatnosti i prag, na primjer broj grla po vrsti stoke ili kapacitet prerade.

Pragove iznad kojih je nadležno Ministarstvo propisuje član 2. Pravilnika, a opština ili grad postupa po članu 3. Tačne pragove za vašu djelatnost provjerite prije gradnje u opštini ili Ministarstvu i zatražite pisani odgovor o tome da li je vašem objektu potrebna dozvola i ko je nadležan.

Primjeri iz prakse: Gradska uprava Bijeljina izdala je po članu 3. Pravilnika 2019. dozvolu za već izgrađenu farmu za tov 190 grla junadi, a 2021. za izgrađenu štalu za 80 muznih krava. Za farmu za tov junadi kapaciteta 492 grla po turnusu u Novom Selu, opština Šamac (investitor GOLD-MG d.o.o. iz Donjeg Žabara), Ministarstvo je rješenjem br. 15.4.1-96-33/25 od 29.05.2025. utvrdilo da se postupak izdavanja ekološke dozvole vodi kod Ministarstva. U Trebinju je Gradska uprava u septembru 2026. izdala dozvolu za jednu pekaru i za objekat manastirske ekonomije u Tvrdošu: uljaru s magacinom, prostorijama za degustaciju ulja i sadržajima manastirske vinarije.

Šta treba uraditi

1. Od opštine ili grada (u Trebinju je to Odjeljenje za komunalno-inspekcijske poslove Gradske uprave, koje je izdalo obje dozvole iz 2026) zatražite pisanu informaciju da li je vašem objektu potrebna dozvola i da li je za nju nadležna opština ili Ministarstvo.
2. Angažujte pravno lice ovlašćeno za poslove zaštite životne sredine da izradi dokaze iz člana 85. Zakona, u dva primjerka.
3. Podnesite zahtjev na obrascu nadležnog odjeljenja. Za novo postrojenje prilažu se lokacijski uslovi, a za postojeće upotrebna dozvola, uz kopiju katastarskog plana. Ako lokacijski uslovi to traže, ekološku dozvolu morate dobiti prije nego što podnesete zahtjev za građevinsku dozvolu.
4. Organ obavještava javnost oglasom koji 30 dana stoji na oglasnoj tabli i internet stranici. Zainteresovani mogu dostaviti pisano mišljenje.
5. Organ donosi rješenje. U Trebinju je pekara podnijela zahtjev 27.07.2026, a rješenje je doneseno 14.09.2026. Za objekat u Tvrdošu zahtjev je podnesen 07.08.2026, a rješenje doneseno 09.09.2026.
6. Uz zahtjev za obnavljanje prilažete izvještaj o mjerenju emisija, zapisnik inspektora za zaštitu životne sredine i ovjerenu izjavu odgovornog lica. Tako propisuje Pravilnik o postupku revizije i obnavljanja ekoloških dozvola (Službeni glasnik RS, br. 28/13 i 104/17).

Rokovi i iznosi

• Važenje dozvole: 5 godina. Zahtjev za obnavljanje: 3 mjeseca prije isteka.
• Primjer lokalne takse: Grad Prnjavor naplaćuje 50 KM za izdavanje i 50 KM za obnavljanje dozvole, a rješenje izdaje u roku od 45 dana od podnošenja potpunog zahtjeva. U drugim opštinama iznosi i rokovi mogu biti drugačiji.
• Cijena izrade dokaza nije propisana. Dogovarate je s ovlašćenim pravnim licem.

Gdje se obratiti

• Grad Trebinje, Gradska uprava, Odjeljenje za komunalno-inspekcijske poslove, Vuka Karadžića 2, tel. 059/274-400: trebinje.rs.ba
• Za postrojenja u nadležnosti Ministarstva: Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju, Trg Republike Srpske 1, Banja Luka: vladars.rs
• Registracija prostora za proizvodnju hrane opisana je u članku o registraciji ili odobravanju objekata za hranu.

Propisi i izvori

• Obavještenje Gradske uprave Trebinje o donesenom rješenju o ekološkoj dozvoli za pekaru, 28.09.2026 (poziva se na Zakon o zaštiti životne sredine, Službeni glasnik RS br. 71/12, 79/15 i 70/20, i član 3. Pravilnika, br. 124/12)
• Obavještenje Gradske uprave Trebinje o donesenom rješenju o ekološkoj dozvoli za objekat manastirske ekonomije u Tvrdošu, 11.09.2026
• Ekološka dozvola: vodič, Grad Prnjavor
• Dokazi uz zahtjev za ekološku dozvolu za farmu za tov junadi u Novom Selu, opština Šamac, jul 2025, objavljeno na stranici Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju
• Rješenje Gradske uprave Bijeljina o ekološkoj dozvoli za štalu za 80 muznih krava, 06.05.2021
• Rješenje Gradske uprave Bijeljina o ekološkoj dozvoli za farmu za tov junadi, 13.05.2019