Prodaja vlastitih primarnih proizvoda sa gazdinstva u Republici Srpskoj: šta smijete bez registracije

Ovaj članak objašnjava šta poljoprivrednik u Republici Srpskoj (Trebinje, Bileća, Gacko, Ljubinje, Nevesinje, Berkovići) smije prodati kupcima bez registracije djelatnosti ili objekta, a šta ne. Odnosi se na proizvode iz vlastite primarne proizvodnje. Prerađeni proizvodi (sir, mesne prerađevine, džemovi) imaju zasebne uslove i ovdje nisu obuhvaćeni. Svježi sir i kajmak iz domaćinstva upisuju se u Registar objekata (Pravilnik, čl. 3 st. 1 tač. 2), a za male količine Zakon o veterinarstvu (čl. 90) upućuje na poseban propis; provjerite u Ministarstvu.

Ukratko

• Fizička lica koja se bave poljoprivredom smiju bez registracije prodavati voće, povrće i druge poljoprivredne proizvode koje su sama proizvela na svom gazdinstvu (Zakon o trgovini, čl. 81 st. 2). Zakon taj izuzetak veže za prodaju na pijaci.
• Za hranu životinjskog porijekla izuzetak vrijedi samo za direktno snabdijevanje krajnjih potrošača na mjestu proizvodnje (Pravilnik, čl. 3 st. 2). Objekat se ne upisuje u Registar objekata do: cjelokupne količine meda sa vlastitog pčelinjaka, 15.000 litara kravljeg i/ili 5.000 litara ovčijeg ili kozjeg mlijeka godišnje, 100 jaja dnevno.
• Ko ove proizvode prodaje na pijaci ili drugdje van mjesta proizvodnje, ili prelazi granice, treba objekat upisan u Registar objekata (kod Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede RS).
• Prodaja suprotno pravilima je prekršaj: od 150 do 800 KM za neregistrovanu prodaju na pijaci, a od 500 do 1.500 KM za fizičko lice koje prodaje hranu životinjskog porijekla iz objekta koji nije upisan u Registar.

Na koga se odnosi

• Poljoprivrednici fizička lica koji prodaju vlastite proizvode.
• Gazdinstva upisana u registar poljoprivrednih gazdinstava: za prodaju na pijaci zakon ih izjednačava s trgovcima u pravima i obavezama (Zakon o trgovini, čl. 13).
• Ne odnosi se na kupovinu radi preprodaje: neregistrovano lice smije prodavati samo ono što je proizvelo na svom gazdinstvu.

Šta treba uraditi

1. Odredite šta prodajete. Voće i povrće: obuhvaćeni su izuzetkom iz čl. 81 Zakona o trgovini. Med, mlijeko, jaja: provjerite granice iz odjeljka Ukratko.
2. Ako ste ispod granica, a kupci dolaze na gazdinstvo, upis objekta nije obavezan. Opšti zahtjevi za bezbjednost hrane i dalje važe (Zakon o hrani), a veterinarski inspektor može provjeriti uslove.
3. Ako prelazite granice ili isti proizvod prodajete na pijaci ili drugdje van mjesta proizvodnje, podnesite zahtjev Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede na Obrascu 1 prije početka rada. Za druge oblike prodaje (dostava, prodavnica) provjerite u Ministarstvu. Uz zahtjev idu: rješenje o registraciji (preduzetnik, pravno lice) ili, za fizičko lice, potvrda o upisu u Registar poljoprivrednih gazdinstava; dokaz o vlasništvu ili ugovor o zakupu prostora; opis proizvodnje; dokaz o uplati takse.
4. Nakon upisa dobijate rješenje i registarski broj oblika SPH-3-0000. Veterinarska inspekcija obavlja prvu službenu kontrolu najkasnije u roku od šest mjeseci od upisa.
5. Ako ćete redovno prodavati u većem obimu kao poslovnu djelatnost, nije dovoljna prodaja bez registracije: informišite se kod opštinske uprave o registraciji preduzetnika.

Rokovi i iznosi

• Kazne: 150 do 800 KM (neregistrovana prodaja na pijaci, fizičko lice); 500 do 1.500 KM (fizičko lice) i 1.000 do 3.000 KM (preduzetnik) za prodaju hrane životinjskog porijekla iz objekta koji nije upisan u Registar.
• Visinu takse za upis provjerite u Ministarstvu, nismo je potvrdili.
• Inspektorat RS navodi da je 2025. godine izvršio preko 300 ciljanih kontrola fizičkih lica koja oglašavaju prodaju različitih proizvoda i usluga, u 172 kontrole zabranio rad bez registracije i izrekao kazne od ukupno 335.000 KM. To su opšti podaci, ne samo za poljoprivredu. Kontrole se nastavljaju.

Gdje se obratiti

• Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske: upis u Registar objekata.
• Agencija za agrarna plaćanja (APIF): Registar poljoprivrednih gazdinstava.
• Republička uprava za inspekcijske poslove (veterinarska i tržišna inspekcija): pitanja o konkretnim proizvodima. Za Istočnu Hercegovinu obratite se i odjeljenju za poljoprivredu svoje opštine ili grada (npr. Trebinje).

Propisi i izvori

Tekstovi su kopije objavljenog u Službenom glasniku RS; službenu kopiju na stranici glasnika nismo pronašli.

• Zakon o trgovini (Službeni glasnik RS br. 105/19), čl. 13, 81 i 121
• Pravilnik o registraciji, odnosno odobravanju objekata za proizvodnju i promet hrane životinjskog porijekla i vođenju registara (Službeni glasnik RS br. 92/22), čl. 3, 5 i 6
• Zakon o veterinarstvu u Republici Srpskoj (Službeni glasnik RS br. 75/17 i 63/24), čl. 90, 121 i 122
• Zakon o hrani (Službeni glasnik RS br. 19/17), čl. 2, 26 i 29