Šifra djelatnosti pri registraciji: gazdinstvo, smještaj i ugostiteljstvo

Pri registraciji poslovnog subjekta upisuje se i šifra djelatnosti. U Republici Srpskoj šifre propisuje Uredba o klasifikaciji djelatnosti Republike Srpske, usklađena sa Klasifikacijom djelatnosti BiH 2010 (KD BiH 2010). Ko registruje gazdinstvo s preradom, smještaj za turiste, ugostiteljski objekat ili turističke usluge, treba izabrati šifru koja odgovara onome što zaista radi. Ovdje je opisana Uredba iz 2014. godine, koju APIF i danas objavljuje kao klasifikaciju. Prije upisa provjerite aktuelnu verziju kod APIF-a ili u opštinskoj službi.

Ukratko

• Šifra ima četiri cifre, na primjer 55.20: prve dvije označavaju oblast (55), a cijela šifra je razred. Klasifikacija se koristi i za upis djelatnosti u sudski ili poseban registar.
• Smještaj je oblast 55, hrana i piće oblast 56, prerada hrane i pića oblasti 10 i 11, a putničke agencije i turistički vodiči oblast 79.
• Zakon o registraciji poslovnih subjekata propisuje da se djelatnost upisuje sa šiframa. Za kasniju promjenu djelatnosti potrebna je prijava, a gdje to propisuje poseban zakon, i odobrenje nadležnog organa.
• Kad su dvije šifre slične, odlučuju objašnjenja uz razred: šta razred uključuje, a šta isključuje.

Na koga se odnosi

• Privredna društva (firme) koja se upisuju u sudski registar preko APIF-a.
• Samostalni preduzetnici. Njih registruje organizaciona jedinica za poslove privrede u gradu ili opštini gdje će poslovati ili imaju sjedište (Zakon o samostalnim preduzetnicima). I preduzetnik djelatnost određuje po razredu iz iste klasifikacije. Može obavljati više djelatnosti, od kojih je jedna pretežna. Zahtjev se predaje lično, poštom ili elektronski.

Koji oblik izabrati za agroturizam (gazdinstvo, preduzetnik ili firma), piše u posebnom članku Baze znanja.

Uobičajene šifre

Nazivi su preuzeti iz Uredbe (Službeni glasnik RS br. 8/14).

Gazdinstvo

• 01.13 gajenje povrća, 01.21 gajenje grožđa, 01.45 uzgoj ovaca i koza.
• 01.24 gajenje jezgričastog i koštunjavog voća. Tako glasi naziv u Uredbi, a misli se na jabuku, krušku, dunju, šljivu, trešnju, višnju, marelicu (kajsiju) i breskvu. Orašasto i bobičasto voće je 01.25.
• 01.50 mješovita poljoprivredna proizvodnja. Ako biljna ili stočna proizvodnja čini 66% ili više standardne bruto vrijednosti, gazdinstvo se ne razvrstava u 01.50, nego pod šifru biljne odnosno stočne proizvodnje.

Prerada na gazdinstvu

• 10.51 mlijeko, mliječni proizvodi i sir. 10.39 ostala prerada i konzervisanje voća i povrća (džem, marmelada, sušenje, stavljanje u ulje ili sirće). 10.32 sokovi.
• 11.01 destilovanje alkoholnih pića (uključuje rakiju i likere). 11.02 vino od grožđa.
• Prema uvodu u oblast 10, prerada ostaje proizvodnja i kad svoje proizvode prodajete u vlastitoj prodavnici, na primjer kao pekara ili mesnica. Ako je prerada sitna i proizvod se njome stvarno ne mijenja, vodi se kao trgovina (područje G). Hrana pripremljena za jelo na licu mjesta spada u oblast 56.

Prodaja

• 47.81 trgovina na malo hranom, pićima i duvanskim proizvodima na tezgama i pijacama. Ovdje nije obuhvaćena hrana pripremljena za jelo na licu mjesta (vidi 56.10).

Smještaj

• 55.20 odmarališta i ostali smještaj za kraći odmor: sobe i apartmani za izdavanje, bungalovi, seoske kuće, kolibe i brvnare bez usluga održavanja, hosteli, planinarski domovi, prenoćišta i "bed and breakfast".
• 55.10 hoteli i sličan smještaj: smještaj s dnevnim čišćenjem, namještanjem kreveta i uslugom hrane i pića.
• 55.30 kampovi i prostori za kampovanje. 55.90 ostali smještaj: studentski domovi, radnički hosteli, pansioni.
• 68.20 izdavanje vlastitih nekretnina: stanovi koji se izdaju za stalni boravak, po pravilu na mjesec ili na godinu, ne spadaju u oblast 55.

Hrana i piće

• 56.10 restorani i usluga dostave hrane (restoran, gostionica, pečenjara, picerija, nacionalna kuća, domaća kuhinja). 56.30 priprema i usluživanje pića na licu mjesta (bar, konoba, bife, pivnica, vinarija, krčma, kafana). "Vinarija" ovdje znači lokal u kojem se toči vino. Proizvodnja vina je 11.02.
• 56.21 ketering za događaj na lokaciji koju odredi kupac.

Turističke usluge

• 79.11 putničke agencije, 79.12 tur-operatori.
• 79.90 ostale rezervacijske usluge: turističke informacije, djelatnost turističkih vodiča, turistička promocija.
• 93.19 ostale sportske djelatnosti, uključujući planinske vodiče. 93.29 rekreativni parkovi bez smještaja, skijališta, sajmovi i priredbe zabavnog karaktera.
• 91.03 rad istorijskih mjesta i građevina za posjetioce.
• 77.21 iznajmljivanje opreme za rekreaciju i sport (bicikli, čamci i kanui, skije).

Šta treba uraditi

1. Jednom rečenicom napišite šta prodajete, kome i gdje.
2. U prilogu Uredbe nađite oblast i pročitajte objašnjenje razreda. Posebno pročitajte stavke "ovaj razred isključuje", jer one upućuju na pravu šifru.
3. Ako radite više poslova, upišite više šifara. Svaka mora odgovarati poslu koji stvarno radite ili ćete raditi.
4. Šifre navedite u prijavi za registraciju. Na stranici APIF-a objavljeni su obrazac RPS-1 za razvrstavanje poslovnih subjekata po djelatnosti i zahtjev za promjenu djelatnosti.
5. Prije početka rada provjerite da li poseban propis za tu djelatnost zahtijeva rješenje, kategorizaciju ili dozvolu. Upis šifre ne zamjenjuje te dokumente. Kod firmi APIF rješenje o upisu dostavlja i nadležnim regulatornim organima ako je subjekt upisan za djelatnost za koju se izdaju dozvole.
6. Kad se posao promijeni (na primjer, počnete izdavati sobe), podnesite prijavu za upis promjene djelatnosti. Firma uz prijavu prilaže akt o promjeni djelatnosti, a ako poseban zakon to propisuje, i odobrenje nadležnog organa.

O registraciji samog smještaja, seoskom turizmu, turističkim aranžmanima i turističkim vodičima pišu posebni članci Baze znanja.

Gdje se obratiti

• Firme: Agencija za posredničke, informatičke i finansijske usluge (APIF), jednošalterski sistem registracije. Poslovna jedinica u Trebinju jedna je od 11 lokacija: apif.net
• Preduzetnici: služba za privredu Grada Trebinja ili opštine u kojoj ćete poslovati (Bileća, Gacko, Ljubinje, Nevesinje, Berkovići). Tamo provjerite obrazac zahtjeva i troškove.

Propisi i izvori

• Uredba o klasifikaciji djelatnosti Republike Srpske (Službeni glasnik RS br. 8/14)
• Zakon o registraciji poslovnih subjekata u Republici Srpskoj (Službeni glasnik RS br. 67/13, 15/16, 84/19 i 1/26), osnovni tekst iz 2013.
• Zakon o samostalnim preduzetnicima (Službeni glasnik RS br. 98/24), koji je zamijenio Zakon o zanatsko-preduzetničkoj djelatnosti
• Klasifikacija djelatnosti BiH 2010, struktura