Voda iz bunara, izvora ili rijeke u RS: kada treba vodna saglasnost ili dozvola

Ovaj članak objašnjava kada poljoprivrednik ili vlasnik smještaja u Republici Srpskoj mora imati vodnu saglasnost ili vodnu dozvolu za vodu iz bunara, izvora ili vodotoka, i ko ih izdaje. Opis važi za stanje na dan 6. 10. 2026. i ne zamjenjuje razgovor sa nadležnim organom. Pravila o dozvolama (rokovi, izuzeća) preuzeta su iz prečišćenog teksta Zakona o vodama koji objavljuju Vode Srpske, pa ih prije podnošenja zahtjeva provjerite kod nadležnog organa.

Ukratko

• Voda za lične potrebe domaćinstva iz bunara ili izvora na vlastitom zemljištu spada u opštu upotrebu i ne traži vodopravni akt.
• Navodnjavanje kao privredna djelatnost zakon izričito izuzima iz opšte upotrebe. Zahvatanje vode za poljoprivredu i za turističke djelatnosti navedeno je među aktivnostima za koje se pribavljaju vodopravni akti.
• Vodopravni akti su vodne smjernice, vodna saglasnost i vodna dozvola.
• Javna ustanova Vode Srpske nadležna je za zahvatanje vode od 5 i više litara u sekundi, te za izgradnju poslovnih objekata (smještaj, ugostiteljstvo, poljoprivreda, turizam), objekata za navodnjavanje (zahvati, crpne stanice, kanali) i rekreacionih bazena (Pravilnik, čl. 5). Za ostalo, uključujući manje zahvate vode, nadležna je opština (čl. 6).
• Vodna dozvola se izdaje na određeno vrijeme, najduže 15 godina, i ne može se prenositi na drugog korisnika.

Na koga se odnosi

• Poljoprivrednici koji navodnjavaju iz bunara, izvora, rijeke ili akumulacije radi proizvodnje.
• Vlasnici pansiona, seoskih domaćinstava i restorana koji vodu za gosta ili za djelatnost uzimaju iz vlastitog bunara ili izvora.
• Ko se priključuje na javni vodovod i javnu kanalizaciju za redovne porodične potrebe, vodopravne akte ne pribavlja.

Šta treba uraditi

1. Odredite o kakvoj se vodi radi: porodična potreba (bez akta), ili privredna djelatnost (navodnjavanje, smještaj, ugostiteljstvo).
2. Procijenite količinu koju zahvatate u litrima u sekundi i šta gradite. Od 5 l/s, kao i za zahvate, crpne stanice i kanale za navodnjavanje, bazene i poslovne objekte, zahtjev ide Vodama Srpske. Manji zahvat vode, bez gradnje iz čl. 5, rješava opština.
3. Za novo zahvatanje iz izvora ili podzemne vode, osim opšte upotrebe, zakon traži da su prethodno obavljeni vodoistražni radovi. Provjerite kod nadležnog organa šta tačno traži.
4. Ako gradite objekat (zahvat, crpnu stanicu, bazen, smještajni objekat), zahtjev se podnosi na propisanom obrascu: vodne smjernice (obrazac VSM-1), vodna saglasnost na projekat (VS-1), a za izgrađene objekte vodna dozvola (VD-1). Obrasci su na stranici Voda Srpske.
5. Uz zahtjev za vodnu saglasnost Pravilnik traži: kopiju lične karte ili rješenje o registraciji, zaključak o vodnim smjernicama ako su izdate, lokacijske uslove, glavni projekat sa revizijom, ugovor o koncesiji ili zakupu ako se gradi na javnom vodnom dobru ili vodnom zemljištu, i dokaz o plaćenoj administrativnoj taksi.
6. Uz zahtjev za vodnu dozvolu: lična karta ili registracija, revidirana projektna dokumentacija (ako nije bilo saglasnosti), projekat izvedenog stanja, građevinska dozvola, ugovor o koncesiji ili zakupu ako je objekat na javnom vodnom dobru ili vodnom zemljištu, i dokaz o taksi. Podnosilac snosi i troškove izlaska na teren radi pregleda objekta.
7. Organ objavljuje obavještenje o zahtjevu. Rok za pisane primjedbe javnosti je najmanje 5, a najviše 30 dana od dana objave obavještenja.
8. Ko zahvata vodu van opšte upotrebe, mora voditi evidenciju o količinama, ugraditi opremu za mjerenje i podatke dostavljati nadležnim institucijama.

Kada vodna saglasnost nije potrebna

Pravilnik navodi da saglasnost nije potrebna za objekte kod kojih se ne predviđa korištenje vode ili je predviđeno do 5 l/s (iz javnog ili vlastitog sistema), osim za flaširanje i komercijalno pakovanje vode. To ne znači da dozvola nije potrebna: vodna dozvola traži se i kada vodna saglasnost nije izdata (Zakon o vodama, čl. 143). Zakon izuzima samo uske slučajeve, među njima bunar, izvor ili cisternu za snabdijevanje jednog domaćinstva vodom za piće, do 10 m3 dnevno (čl. 144). Smještaj za goste i djelatnost nisu jedno domaćinstvo, pa se to izuzeće na njih ne odnosi bez provjere kod nadležnog organa.

Rokovi i iznosi

• Vodna dozvola: najduže 15 godina, uz preispitivanje uslova svake pete godine ako je dozvola duža od pet godina.
• Pravo iz dozvole prestaje ako se ne koristi duže od dvije godine bez opravdanog razloga.
• Troškove izlaska na teren određuje Javna ustanova Vode Srpske prema posebnom troškovniku (čl. 28 Pravilnika), a uplaćuju se prema uputstvu koje se dobije uz zahtjev. Iznos administrativne takse i troškova provjerite kod nadležnog organa.

Gdje se obratiti

• Javna ustanova Vode Srpske, Sektor za upravljanje vodama oblasnog riječnog sliva Trebišnjice, Trebinje: tel. +387 59 245 510, trebinje@voders.org. Prvo se obratite njima za zahvate od 5 l/s i više, navodnjavanje, bazene i gradnju poslovnih objekata. Obrasci i propisi.
• Opština u kojoj se nalazi zahvat (Trebinje, Bileća, Gacko, Ljubinje, Nevesinje, Berkovići): odjeljenje nadležno za vodopravne akte, za manje zahvate vode i ostale slučajeve.

Propisi i izvori

• Zakon o vodama (Službeni glasnik RS br. 50/06, 92/09, 121/12 i 74/17), čl. 50, 51, 53, 54, 121, 122, 127, 142 do 149, u prečišćenom tekstu iz 2009. koji objavljuju Vode Srpske
• Pravilnik o vodopravnim aktima (Službeni glasnik RS br. 54/25), čl. 4 do 6, 18, 23, 25, 28, 33