Dobrobit životinja na gazdinstvu s gostima u Republici Srpskoj: pravila i inspekcija

Gosti koji hrane kozu, dodiruju jagnje ili jašu konja ne mijenjaju pravila o držanju životinja. Važe isti propisi kao na svakom gazdinstvu, a odnose se na svakoga ko je za životinju odgovoran. Zakoni nemaju posebno pravilo ni za životinje koje gosti smiju dodirivati ni za jahanje koje se nudi gostima, pa se primjenjuju opšte odredbe navedene u nastavku. Za izložbe i priredbe sa životinjama Zakon o veterinarstvu (čl. 82 st. 3) predviđa poseban pravilnik ministra, pa se o njemu raspitajte u veterinarskoj stanici ili u Ministarstvu.

Ukratko

• Imalac životinje mora je hraniti i napajati, njegovati, obezbijediti joj zdravstvenu zaštitu, dovoljno prostora ako je privezana ili zatvorena, a u zatvorenom objektu svjetlost, toplotu, provjetravanje i higijenu (Zakon o zaštiti i dobrobiti životinja RS, čl. 5).
• Zabranjeno je životinju bez razloga ubiti ili joj nanijeti bol i patnju, prisiljavati je na rad iznad njene snage, bolno potkivati kopitare i koristiti u zaprezi ili pod sedlom životinje koje su bolesne, ozlijeđene ili imaju vidljivu manu (čl. 4 i 6).
• Nadzor vrši veterinarska inspekcija. Inspektor može ući u prostorije u kojima borave životinje i privremeno ili trajno oduzeti životinju (čl. 41 i 42).
• Fizičko lice se za kršenje pravila o dobrobiti kažnjava sa 100 do 400 KM. Po Zakonu o veterinarstvu kazna za fizičko lice je od 500 do 1.500 KM, na primjer ako konj ili drugo grlo nije obilježeno ili registrovano, ili ako se ne vodi evidencija.
• Konji se, kao i goveda, svinje, ovce i koze, obavezno obilježavaju i registruju, a za životinju se izdaje pasoš (Zakon o veterinarstvu u Republici Srpskoj, čl. 68).

Na koga se odnosi

Na imaoca životinje. To je vlasnik, ali i svako ko je stalno ili povremeno zadužen za životinju, na primjer konjušar ili vodič jahanja (čl. 3 tačka e). Zakon važi za sve životinje koje osjećaju bol, dakle i za ovce, koze, konje, pse i živinu. Odredbe o zaštiti životinja od posjetilaca i posjetilaca od životinja izričito se odnose na zoološke vrtove, cirkuse i izložbe (čl. 26). Ipak ih je razumno poštovati i na gazdinstvu koje organizuje izložbu ili priredbu sa životinjama.

Šta treba uraditi

1. Pregledajte životinje svaki dan i odvojite bolesne. Republički Pravilnik o zaštiti životinja za držanje i uslovima koje moraju da ispunjavaju objekti za držanje životinja (Službeni glasnik Republike Srpske, br. 93/12) i državni Pravilnik o uvjetima koje moraju zadovoljavati farme i uvjetima za zaštitu životinja na farmama (Službeni glasnik BiH, br. 46/10, 12/13, 74/16, 85/17 i 60/21) to izričito propisuju (čl. 21 i 22) za farme kopitara i papkara sa više od 20 uslovnih grla i za farme živine i kunića sa više od 10 uslovnih grla. Za farme živine uslovi zaštite životinja važe i ispod tog praga (čl. 1 st. 2). Pravilnici se ne odnose na životinje na takmičenjima, izložbama i drugim događajima ni na kućne ljubimce (čl. 1 st. 3). Farma koja potpada pod pravilnike vodi evidenciju o liječenju i uginućima i čuva je najmanje tri godine (čl. 23). I na manjem gazdinstvu vlasnik se mora starati o zdravlju i dobrobiti životinja sa pažnjom dobrog domaćina i voditi evidenciju o životinjama na imanju (Zakon o veterinarstvu, čl. 41), pa je dnevni pregled najjednostavniji način da to ispunite. U veterinarskoj stanici provjerite da li vaše gazdinstvo potpada pod pravilnike.
2. Bolesnu ili ozlijeđenu životinju odmah pokažite veterinaru (čl. 11). Takvog konja ne koristite za jahanje ni u zaprezi.
3. Za jahanje birajte zdrave konje sposobne za rad i ne preopterećujte ih. Zabranjeno je prisiljavati životinju na napor koji prelazi njenu snagu (čl. 6).
4. Konje obilježite preko ovlaštenog obilježivača i čuvajte pasoš (Zakon o veterinarstvu, čl. 68 st. 1 i 4). Vodite i registar životinja na imanju. Psi i mačke se obilježavaju i upisuju u Registar pasa i mačaka, a vlasnik mora imati ispravu o upisu i o vakcinaciji protiv bjesnila (čl. 69). Po Zakonu o zaštiti i dobrobiti životinja psa ili mačku treba registrovati u roku od sedam dana od sticanja vlasništva (čl. 8). Ova pravila važe i za psa koji čuva stado.
5. Ako organizujete izložbu, ocjenjivanje, takmičenje ili priredbu sa životinjama, morate imati rješenje jedinice lokalne samouprave (Zakon o veterinarstvu, čl. 82 st. 1). Mjesto održavanja se upisuje kao imanje u sistem za obilježavanje i kontrolu kretanja životinja (čl. 82 st. 2). Redovan prijem gostiju na gazdinstvu nije izložba. Ako niste sigurni, pitajte opštinsku upravu.
6. Omogućite inspektoru pregled i bez odlaganja mu dajte dokumentaciju na uvid (Zakon o veterinarstvu, čl. 110).

Rokovi i iznosi

• Zakon o zaštiti i dobrobiti životinja RS, čl. 44: pravno lice koje je imalac životinje od 3.000 do 12.000 KM, odgovorno lice od 300 do 1.200 KM, fizičko lice od 100 do 400 KM.
• Zakon o veterinarstvu u Republici Srpskoj, čl. 120 do 122: za držanje neobilježene ili neregistrovane životinje, nevođenje registra životinja na imanju i evidencije, zloupotrebu ili mučenje životinja i organizovanje izložbe ili priredbe sa životinjama bez rješenja, pravno lice od 1.000 do 3.000 KM i odgovorno lice u njemu od 300 do 900 KM, preduzetnik od 1.000 do 3.000 KM, fizičko lice od 500 do 1.500 KM.
• Državni Zakon o zaštiti i dobrobiti životinja BiH (Službeni glasnik BiH, br. 25/09 i 9/18) predviđa širi raspon kazni za imaoca životinje, od 30 do 10.000 KM, zavisno od prekršaja. Gazdinstva u Republici Srpskoj u praksi kontroliše veterinarska inspekcija RS, pa se kod nje raspitajte koji raspon važi.
• Registracija pasa i mačaka: sedam dana od sticanja vlasništva.

Gdje se obratiti

• Veterinarski inspektor Republičke uprave za inspekcijske poslove ili opštinska veterinarska inspekcija (Zakon o veterinarstvu, čl. 108 i 109). Kontakt za Trebinje i okolne opštine dobićete u opštinskoj upravi.
• Veterinarska stanica ili ovlaštena veterinarska organizacija u vašoj opštini: obilježavanje, pasoši i registracija pasa i mačaka.
• Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske: pitajte koji pravilnik propisuje uslove za izložbe i priredbe sa životinjama (Zakon o veterinarstvu, čl. 82 st. 3).

Propisi i izvori

• Zakon o zaštiti i dobrobiti životinja (Službeni glasnik Republike Srpske, br. 111/08), Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede ne navodi izmjene
• Zakon o veterinarstvu u Republici Srpskoj (Službeni glasnik Republike Srpske, br. 75/17 i 63/24)
• Zakon o zaštiti i dobrobiti životinja BiH (Službeni glasnik BiH, br. 25/09) i Zakon o izmjeni i dopuni (Službeni glasnik BiH, br. 9/18)
• Pravilnik o uvjetima koje moraju zadovoljavati farme i uvjetima za zaštitu životinja na farmama (Službeni glasnik BiH, br. 46/10, 12/13, 74/16, 85/17 i 60/21)
• Pravilnik o zaštiti životinja za držanje i uslovima koje moraju da ispunjavaju objekti za držanje životinja (Službeni glasnik Republike Srpske, br. 93/12)