Evidencije za smještaj na selu u Republici Srpskoj: knjiga gostiju i boravišna taksa

Ovaj tekst opisuje evidencije koje vodi ko u Republici Srpskoj pruža smještaj gostima, uključujući objekte seoskog turizma, apartmane, kuće za odmor i sobe za iznajmljivanje: knjigu gostiju i evidenciju o boravišnoj taksi.

Ukratko

• Knjiga gostiju vodi se za domaće goste, a upisuje se odmah po dolasku. Podaci o odlasku i računu dodaju se nakon odjave. Stranci idu u posebnu knjigu stranih gostiju.
• Knjiga se čuva najmanje dvije godine.
• Od 1. 1. 2025. boravišna taksa se plaća po svakom noćenju i u objektima seoskog turizma. Visinu određuje opština ili grad: 1,5 do 3 KM po noćenju (3 do 4 KM u proglašenim turističkim mjestima).
• Taksa se posebno iskazuje na računu, a dokazi o oslobođenju ili umanjenju čuvaju se do isteka sljedeće kalendarske godine.
• Prijava se podnosi do 15. u mjesecu za prethodni mjesec.

Na koga se odnosi

• Na ugostitelje (privredno društvo, preduzetnik, fizičko lice) koji pružaju smještaj, uključujući objekte seoskog turizma, apartmane, kuće za odmor i sobe za iznajmljivanje.
• Fizička lica koja smještaj pružaju preko ugovora s turističkom organizacijom ili turističkom agencijom (nosioci porodičnih gazdinstava, vlasnici apartmana i soba) moraju dnevno i uredno voditi evidenciju gostiju. Oblik evidencije propisuju posebni pravilnici (Službeni glasnik RS, br. 103/17 za apartmane, kuće i sobe i br. 105/17 za smještaj na selu). Obrazac provjerite u opštini ili turističkoj organizaciji sa kojom imate ugovor.
• Fizičko lice koje usluge na selu pruža preko ugovora dostavlja ugovor Agenciji za agrarna plaćanja (APIF) radi evidentiranja (čl. 19 Zakona o ugostiteljstvu).

Šta treba uraditi

1. Vodite knjigu gostiju u štampanoj formi, uredno i hronološkim redom. Ugostitelj ovjerava svaku stranicu. Može se voditi i elektronski, ali mora sadržavati sve propisane podatke.
2. Upišite domaćeg gosta odmah po dolasku na osnovu lične isprave: redni broj prijave, ime i prezime, pol, datum rođenja, mjesto, opština i država rođenja, adresa, JMB, broj i sprat smještajne jedinice, datum i vrijeme dolaska.
3. Nakon odjave upišite datum i vrijeme odlaska, broj izdatog računa i primjedbu.
4. Strane državljane ne upisujete u knjigu gostiju nego u knjigu stranih gostiju, po propisima BiH o strancima. Postupak potvrdite u lokalnoj policijskoj stanici.
5. Naplatite taksu zajedno s uslugom, istu za domaće i strane goste. Ako je ne naplatite, uplaćujete je o svom trošku.
6. Na računu posebno iskažite taksu. Za oslobođene goste (npr. djeca do 12 godina) i goste s umanjenjem od 50% (od 12 do 18 godina i boravak duži od 30 dana) navedite osnov i sačuvajte dokaz.
7. Podnesite prijavu Poreskoj upravi Republike Srpske do 15. u mjesecu za prethodni mjesec. Fizičko lice koje posluje preko ugovora šalje izvještaj o broju noćenja i naplaćenoj taksi turističkoj organizaciji ili agenciji, također do 15.
8. Uplatite taksu na račun javnih prihoda RS u roku od pet dana po isteku mjeseca u kojem je prijava podnesena. Za noćenja u septembru prijava ide do 15. oktobra, a uplata do 5. novembra. Ako taksu naplaćujete uz račun po ugovoru s putničkom agencijom, uplata je tri dana nakon naplate računa, a najkasnije 60 dana od posljednjeg dana boravka gosta (čl. 16 st. 2). Račun i obrazac potvrdite u Poreskoj upravi.
9. Centralni informacioni sistem: Zakon o ugostiteljstvu (čl. 12a i 12b) obavezuje ugostitelje koji pružaju smještaj da u njega unose podatke o objektu, gostima i boravišnoj taksi. Kada i kako se to odnosi na vaš objekat, pitajte Ministarstvo trgovine i turizma.

Rokovi i iznosi

• Novčana kazna za fizičko lice koje ne dostavi izvještaj o noćenjima u roku: od 200 do 1.000 KM. Za neuplaćenu ili zakasnjelu taksu kazne su veće i zavise od oblika poslovanja (čl. 21 do 24 Zakona o boravišnoj taksi).
• Tržišni inspektori provjeravaju knjigu gostiju, njenu ažurnost i stvarni broj gostiju u objektu.

Gdje se obratiti

• Poreska uprava Republike Srpske, za prijavu i uplatu takse: poreskaupravars.org.
• Republička uprava za inspekcijske poslove, tržišni inspektori, za nadzor nad knjigom gostiju.
• Opština ili grad (Trebinje, Bileća, Gacko, Ljubinje, Nevesinje) i njihova turistička organizacija, za visinu takse i obrasce.
• Agencija za agrarna plaćanja (APIF), za evidentiranje ugovora fizičkih lica.
• Ministarstvo trgovine i turizma RS: vladars.rs.

Napomena o promjenama

Propisi o ugostiteljstvu se mijenjaju. Prije svake obaveze provjerite važeći tekst na stranici Ministarstva.

Propisi i izvori

• Pravilnik o obliku, sadržaju i načinu vođenja knjige gostiju u ugostiteljskim objektima za smještaj (Službeni glasnik RS, br. 80/17)
• Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o boravišnoj taksi (Službeni glasnik RS, br. 107/24), osnovni zakon: Službeni glasnik RS, br. 78/11, 106/15 i 107/24. Član 16 čitan iz prečišćenog teksta.
• Zakon o ugostiteljstvu (Službeni glasnik RS, br. 45/17 i 1/24), čl. 12a, 12b, 19 i 31