Porez na nepokretnosti u Republici Srpskoj: ko plaća, koliko i do kada

Porez na nepokretnosti u Republici Srpskoj plaćaju vlasnici kuća, stanova, poslovnih prostora i zemljišta. Utvrđuje ga i naplaćuje Poreska uprava Republike Srpske, a prihod pripada opštini ili gradu u kojem se nepokretnost nalazi (član 20). Domaćinstvo koje se bavi poljoprivredom i prima goste prije svega treba da zna šta je oslobođeno, a šta se oporezuje.

Ukratko

• Poreski obveznik je vlasnik. Suvlasnici plaćaju srazmjerno svom udjelu (član 5).
• Osnovica je procijenjena tržišna vrijednost na dan 31. decembra prethodne godine. Opština ili grad do 31. januara dostavlja Poreskoj upravi vrijednost nepokretnosti po zonama, a Poreska uprava je koriguje koeficijentima prema karakteristikama nepokretnosti (član 4).
• Stopa je do 0,20%, a za objekte u kojima se neposredno obavlja proizvodnja do 0,10%. Tačnu stopu skupština opštine ili grada utvrđuje do 31. januara (član 8).
• Obrađeno poljoprivredno zemljište i nepokretnosti koje služe za vlastitu poljoprivrednu proizvodnju oslobođeni su poreza, i onda kada od te proizvodnje imate prihod (član 9, st. 1 i 2). Kuća u kojoj živite nije oslobođena, ali ima umanjenje osnovice (član 10).
• Porez se plaća u dvije rate: prva najkasnije do 30. juna (najmanje 50% iznosa), druga najkasnije do 30. septembra (član 15).

Na koga se odnosi

• Vlasnik kuće ili pansiona. Kuća se oporezuje prema procijenjenoj vrijednosti, i dio u kojem živite i dio za goste. Za kuću u kojoj imate prebivalište možete tražiti umanjenje osnovice (član 10, vidi korak 3).
• Objekat s više namjena. Ako jedan dio objekta služi vlastitoj poljoprivrednoj proizvodnji (na primjer staja ili skladište), a drugi dio drugoj namjeni (na primjer sobe za goste), oslobođenje važi samo srazmjerno površini koja se koristi za poljoprivrednu proizvodnju (član 9, stav 5).
• Vlasnik zemljišta. Obrađeno poljoprivredno zemljište je oslobođeno. Neobrađeno poljoprivredno, građevinsko i šumsko zemljište ulazi u procjenu po zonama i može biti oporezovano.
• Korisnik nepokretnosti bez poznatog vlasnika. Ako se vlasnik ne može utvrditi ili pronaći, porez plaća lice koje nepokretnost koristi (član 5, stav 3).

Šta treba uraditi

1. Prijavite nepokretnost Poreskoj upravi u roku od 30 dana od sticanja ili od početka korištenja. Prijava se podnosi područnoj jedinici prema mjestu gdje se nepokretnost nalazi, a nepokretnost se upisuje po katastarskoj čestici (član 7). Ko ne prijavi nepokretnost, čini prekršaj (član 19).
2. Ako tražite oslobođenje (obrađeno zemljište, objekti za vlastitu poljoprivrednu proizvodnju), zahtjev podnesite zajedno s prijavom (član 9, stav 4). Koji obrazac i koje dokaze treba priložiti, provjerite u područnoj jedinici Poreske uprave.
3. Ako u kući živite, tražite umanjenje osnovice: do 50 m² za vlasnika i po 10 m² za svakog člana domaćinstva. Umanjenje važi samo za jednu nepokretnost, onu u kojoj imate prebivalište. Ako u istom stanu ili kući prebivalište ima više obveznika, na primjer dva suvlasnika, samo jedan od njih koristi umanjenje od 50 m², a ostalima i članovima njihovih domaćinstava osnovica se umanjuje za po 10 m² (član 10). Kako se umanjenje traži, provjerite u područnoj jedinici Poreske uprave.
4. Izgradnju ili dogradnju koja povećava vrijednost nepokretnosti prijavite Poreskoj upravi najkasnije do kraja poreske godine (član 13). Promjena upisana poslije 1. januara ne mijenja porez za tu godinu.
5. Poreska uprava poreski račun dostavlja do 31. marta. Ko nepokretnost stekne tokom godine, račun dobija u roku od 30 dana od sticanja (član 14, stav 2). Ako račun ne dobijete, javite se Poreskoj upravi. Neprijavljene nepokretnosti koje pronađe Poreska uprava upisuje po službenoj dužnosti.
6. Ako se ne slažete s računom, uložite prigovor u roku od 15 dana od dana dostavljanja. O prigovoru odlučuje Poreska uprava, a na njeno rješenje može se izjaviti žalba (član 16).
7. Prije prodaje ili drugog prenosa vlasništva platite sve dospjele obaveze za tu nepokretnost. Notar to provjerava na osnovu uvjerenja Poreske uprave o stanju poreskih obaveza, koje mu vi donosite (član 15, st. 3 do 5). Fizičkom licu koje prenese vlasništvo, a ne izmiri dospjeli porez, prijeti kazna od 1.000 do 3.000 KM (član 21).

Rokovi i iznosi

• Poreski račun: do 31. marta godine za koju se porez utvrđuje (član 14).
• Prva rata: do 30. juna, najmanje 50% ukupne obaveze.
• Druga rata: do 30. septembra.
• Na neplaćeni iznos obračunava se kamata. Kada poreski račun postane izvršan (član 17), Poreska uprava može pokrenuti prinudnu naplatu.
• Zakon propisuje samo najvišu stopu. Stopa koja važi za vašu nepokretnost nalazi se u odluci skupštine opštine ili grada u kojem se nepokretnost nalazi, za tekuću godinu.

Gdje se obratiti

• Poreska uprava Republike Srpske, Kontakt centar: +387 51 332 300, kontakt@poreskaupravars.org. Adrese područnih centara i jedinica nalaze se na stranici Kontakt.
• Odjeljenje za finansije ili poreska služba vaše opštine ili grada (Trebinje, Bileća, Gacko, Ljubinje, Nevesinje, Berkovići), za odluku o stopi i vrijednosti po zonama.

Propisi i izvori

• Zakon o porezu na nepokretnosti (Službeni glasnik Republike Srpske br. 91/15), članovi 4, 5, 7 do 10, 13 do 17 i 19 do 21
• Poreska uprava Republike Srpske: zakonski i podzakonski akti o porezu na nepokretnosti
• Poreska uprava Republike Srpske: obavještenje o prvoj rati za 2026. godinu