Prodaja mesa u Republici Srpskoj: odobrena klaonica, pečat i deklaracija

Meso za mesnicu, restoran ili drugi ugostiteljski objekat mora poticati od životinje zaklane u odobrenoj klaonici, uz veterinarski pregled i pečat. Pravila važe za uzgajivače goveda, ovaca, koza i svinja, za poljoprivredna domaćinstva koja primaju goste i za ugostitelje koji žele služiti domaće meso.

Ukratko

• Životinje čije je meso namijenjeno javnoj potrošnji kolju se samo u odobrenim klaonicama (Zakon o veterinarstvu u Republici Srpskoj, čl. 83).
• Izvan odobrene klaonice dozvoljeno je prinudno klanje i klanje svinja, ovaca, koza, živine i kunića za upotrebu u domaćinstvu. Prodaja hrane životinjskog porijekla izvan registrovanog ili odobrenog objekta je zabranjena (čl. 87).
• Meso pregleda ovlašćeni veterinar i označava ga pečatom veterinarske inspekcije. Pečat nosi kontrolni broj klaonice ili objekta za preradu mesa.
• U promet se smiju stavljati samo obilježene životinje koje imaju uvjerenje o zdravstvenom stanju.
• Deklaracija svježeg neupakovanog mesa na vitrini piše se velikim štampanim slovima visine najmanje 3 mm.

Na koga se odnosi

• Uzgajivači koji prodaju meso svojih životinja.
• Poljoprivredna domaćinstva koja gostima nude smještaj i obroke.
• Restorani i ugostitelji koji otkupljuju meso od lokalnih proizvođača.

Odobren i registrovan objekat

Zakon o veterinarstvu u Republici Srpskoj razlikuje dvije vrste objekata (čl. 3):

• odobren objekat: prije upisa se utvrđuje da ispunjava veterinarsko-zdravstvene uslove i uslove higijene hrane, pa se upisuje u Registar odobrenih objekata;
• registrovan objekat: upisuje se u Registar objekata radi evidencije, bez prethodne provjere uslova.

Klaonica za meso namijenjeno javnoj potrošnji mora biti odobrena. Zahtjev za registraciju ili odobravanje objekta podnosi se Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske. Ministar donosi rješenje, a objekat dobija veterinarski kontrolni broj (čl. 60). Koje se vrste objekata samo registruju, a koje odobravaju, propisuje pravilnik ministra. Da li se vaša mesnica ili kuhinja registruje ili odobrava, pitajte u Ministarstvu prije početka rada.

Državni Zakon o veterinarstvu u Bosni i Hercegovini koristi samo izraz „registrovan objekat“: proizvodnja i promet proizvoda životinjskog porijekla dozvoljeni su samo u registrovanim objektima, a objekat ne smije početi rad dok ne dobije veterinarski kontrolni broj (čl. 27).

Šta treba uraditi

1. Obilježite životinje i sprovodite mjere zdravstvene zaštite koje propisuje Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske. Prema Inspektoratu Republike Srpske, sve životinje na domaćim farmama moraju biti obilježene.
2. Životinju čije meso ide u prodaju ili u ugostiteljski objekat odvedite u odobrenu klaonicu. Prije klanja veterinarski inspektor provjerava obilježavanje, identifikacioni dokument i uvjerenje o zdravstvenom stanju (čl. 84), pa ih ponesite. Gdje je najbliža klaonica i koji su dokumenti potrebni za prevoz, pitajte veterinara ili opštinsku, odnosno gradsku veterinarsku inspekciju.
3. Meso preuzmite tek kad je pregledano i označeno pečatom. Čuvajte dokumentaciju o porijeklu mesa. Inspektor porijeklo utvrđuje praćenjem puta mesa (sljedivost), pa količina u vitrini i hladnjači mora odgovarati poslovnoj dokumentaciji.
4. Ako u registrovanom ili odobrenom objektu prodajete svježe neupakovano meso potrošaču, istaknite deklaraciju na vidljivom mjestu na rashladnoj vitrini. Ona sadrži: državu rođenja životinje, države uzgoja, državu klanja i veterinarski kontrolni broj, državu rasijecanja i veterinarski kontrolni broj, vrstu i kategoriju mesa, datum klanja, posebne uslove čuvanja ili upotrebe i rok „upotrijebiti do“. Meso životinja iz različitih država držite odvojeno.
5. Prema glavnom republičkom veterinarskom inspektoru, mljeveno meso smije se praviti samo u prisustvu kupca, osim ako je meso već upakovano u mesnoj industriji. Meso se od obrade, preko skladištenja i prevoza, do prodaje drži na temperaturi do 8 °C.

Klanje u domaćinstvu

Izvan odobrene klaonice smijete klati svinje, ovce, koze, živinu i kuniće ako je meso za upotrebu u vašem domaćinstvu (čl. 83 st. 4). Goveda nisu na tom spisku, pa za njih pitajte veterinarskog inspektora. Kod klanja domaćih svinja zakon propisuje obavezan pregled na trihinelu (čl. 84 st. 5). Gdje se uzorak predaje, pitajte u veterinarskoj stanici.

Meso zaklano u dvorištu ne smije se prodavati, jer je prodaja hrane životinjskog porijekla dozvoljena samo iz registrovanog ili odobrenog objekta (čl. 87). Ako gostima služite obroke, pitajte inspekciju da li se to smatra javnom potrošnjom.

Prinudno klanje, kad je život životinje neposredno ugrožen, smije se obaviti i izvan klaonice. Tada veterinar pregleda životinju prije klanja (čl. 83 i 84).

Zarazne bolesti životinja

U saopštenju od 28. 7. 2026. Inspektorat Republike Srpske naveo je da je afrička kuga svinja nedavno potvrđena u Republici Srpskoj. Situacija je tada stavljena pod kontrolu, ali je bolest i dalje bila prisutna, kao i u Srbiji i Hrvatskoj uz granicu. Isto saopštenje navodi brucelozu u Federaciji BiH, boginje ovaca i koza u Srbiji i kugu malih preživara u Hrvatskoj. Bruceloza se prenosi i na ljude.

Do 7. 10. 2026. Inspektorat nije objavio novije saopštenje o bolestima, a stanje se brzo mijenja. Trenutne mjere i zabrane prometa provjerite u svojoj veterinarskoj stanici ili kod opštinske veterinarske inspekcije.

Inspektorat farmerima preporučuje da:

• ne prodaju i ne kupuju životinje bez veterinarske dokumentacije,
• ograniče ulazak drugih lica i vozila na farmu,
• svakodnevno primjenjuju biosigurnosne i higijenske mjere.

Svaku uginulu životinju ili sumnju na bolest odmah prijavite veterinarskoj službi. Leševe ne odlažite u prirodu.

Gdje se obratiti

• Opštinska ili gradska veterinarska inspekcija, preko opštinske ili gradske uprave (Trebinje, Bileća, Gacko, Ljubinje, Nevesinje, Berkovići).
• Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske, za registraciju ili odobravanje objekta.
• Republička uprava za inspekcijske poslove (Inspektorat Republike Srpske), Trg Republike Srpske 8, 78000 Banja Luka, telefon +387 51 334 627, uprava@inspektorat.vladars.rs.
• Veterinar u vašoj veterinarskoj stanici ili ambulanti, za obilježavanje životinja, uvjerenje o zdravstvenom stanju i pregled na trihinelu.

Propisi i izvori

• Zakon o veterinarstvu u Republici Srpskoj (Službeni glasnik Republike Srpske br. 75/17), izmijenjen u Službenom glasniku Republike Srpske br. 63/24, čl. 3, 60, 83, 84 i 87
• Zakon o veterinarstvu u Bosni i Hercegovini (Službeni glasnik BiH br. 34/02), čl. 27
• Inspektorat RS: Pojačana kontrola obilježavanja i kretanja domaćih životinja i prometa mesa (8. 4. 2024)
• Inspektorat RS: Pojačane kontrole prometa i deklarisanja mesa (27. 1. 2026)
• Inspektorat RS: Promet mesa pod kontrolom inspekcije (13. 7. 2026)
• Inspektorat RS: Pojačana kontrola zbog pojave različitih zaraznih bolesti životinja (28. 7. 2026)