Vinski turizam u Hercegovini: sorte, vinski put i prijem gostiju

Vinski turizam je jedan od najlakših načina da podrum, restoran ili smještaj u istočnoj Hercegovini dobije goste van ljetne sezone. Tekst je namijenjen vinarima, vinogradarima, ugostiteljima i turističkim agencijama.

Ukratko

• Hercegovački vinski put (Herzegovina Wine Route) obuhvata oko 30 vinarija u šest gradova: Mostar, Čapljina, Čitluk, Ljubuški, Stolac i Trebinje.
• Od šest gradova samo je Trebinje u Republici Srpskoj. Put je 2007. osnovala Turistička zajednica Hercegovačko-neretvanskog kantona, a od 2020. ga uz podršku USAID-a obnavlja Vanjskotrgovinska komora BiH.
• Od septembra 2022. put je članica Iter Vitis, kulturnog puta Savjeta Evrope.
• Istaknuta vina su Žilavka (bijela), Blatina, Trnjak i Vranac (crvena).
• Prema neslužbenom vodiču, degustacija u većini podruma košta oko 10 do 25 € po osobi, a mnogi porodični podrumi taj iznos odbiju pri kupovini flaša. Cijene provjerite kod podruma.
• Prema istom vodiču, najbolje vrijeme za posjetu je maj do oktobar, a septembar i oktobar su period berbe.

Sorte koje gosti traže

• Žilavka je autohtona bijela sorta, vina sa mineralnim karakterom.
• Blatina je autohtona crvena sorta koja ima samo ženske cvjetove, pa joj je u vinogradu potrebna sorta oprašivač (najčešće se pominje Krkošija).
• Vranac je tamna crvena sorta koja se uzgaja i u Crnoj Gori i u Dalmaciji.
• Trnjak je crvena sorta, tradicionalni pratilac Blatine; uz njega se pominju Krkošija, Bena i Dobrogostina.

Tačne procente zasađenih površina po sortama nismo uspjeli potvrditi u pouzdanom izvoru, pa ih ne navodimo.

Primjer iz Trebinja

Prema neslužbenom vodiču, Manastir Tvrdoš ima podrum sa srednjovjekovnim dijelom i modernom proizvodnjom, obrađuje oko 160 hektara i izvozi u više od 15 zemalja. U blizini Trebinja rade i Vukoje, Vera, Popovac i Anđušić, kao i manji porodični podrumi u dolini i Popovom polju.

Savjeti za prijem gostiju

1. Gosti dolaze po najavi. Većina podruma su porodična gazdinstva, a ne posjetilački centri, pa odredite telefon i termine kada ste dostupni.
2. Pripremite jasnu ponudu: broj vina (obično tri do četiri), cijenu po osobi, trajanje i da li se cijena odbija pri kupovini.
3. Uz degustaciju ponudite sir, pršut ili jelo lokalne kuhinje.
4. Vozači ne smiju piti: ponudite sok ili vodu i povežite goste sa lokalnim taksijem ili vodičem.
5. Uskladite ponudu sa sezonom: u septembru i oktobru gosti žele vidjeti berbu, u proljeće mirniju posjetu.
6. Pitajte vinski put (kontakt na hwr.ba) da li i pod kojim uslovima se podrum može naći na mapi, a sa smještajem i restoranima se povežite direktno.

Šta provjeriti prije otvaranja za goste

Nismo potvrdili posebnu dozvolu za "vinski turizam" u Republici Srpskoj niti članarinu za vinski put. Za prodaju hrane i pića gostima, registraciju djelatnosti i higijenske uslove obratite se opštinskoj upravi i Republičkoj upravi za inspekcijske poslove, a za uslove članstva direktno vinskom putu.

Gdje se obratiti

• Herzegovina Wine Route: kontakt vinskog puta i informacije o vinarijama
• Turistička organizacija i opštinska uprava Trebinje, za registraciju i savjete

Izvori

• Herzegovina Wine Route, zvanična stranica
• Wine Country Near Trebinje, Trebinje Living (neslužbeni vodič, cijene, sezona i podaci o Tvrdošu)