Zelengora i jezera NP Sutjeska iz Kalinovika: pravila parka i ponuda za goste

Iz Kalinovika i okolnih sela domaćin može goste voditi na Zelengoru i jezera Nacionalnog parka Sutjeska, na jedan dan ili uz noćenje. Pravila i naknade parka preuzeti su sa stranica Javne ustanove Nacionalni park "Sutjeska", a podaci o Kalinoviku od Opštine Kalinovik i Turističke organizacije Republike Srpske.

Ukratko

• Park se prostire na području opština Foča, Gacko i Kalinovik, na 16.052 ha, a njime upravlja JU Nacionalni park "Sutjeska" Tjentište (Zakon o Nacionalnom parku "Sutjeska", Službeni glasnik RS 121/12). Proglašen je 1962. i najstariji je nacionalni park u Bosni i Hercegovini (NP Sutjeska).
• Najviši vrh Zelengore je Bregoč, 2.014 m (Turistička organizacija Republike Srpske, Zelengora).
• Park navodi da su od maja do septembra na pašnjacima Zelengore ovce, koze i goveda, a pastiri borave u katunima (NP Sutjeska, Planina Zelengora).
• Prema stranici parka, kampovanje je dozvoljeno samo na mjestima određenim za to i uz odobrenje uprave parka (NP Sutjeska).
• Odluka o naknadama za 2026. na stranici parka nosi oznaku "nacrt", pa iznose prije prodaje ponude potvrdite kod parka (Odluka o visini i načinu prikupljanja naknada).

Planina i jezera

Park na svojoj stranici o Zelengori nabraja jezera Orlovačko, Gornje Bare, Donje Bare, Borilovačko, Štirinsko, Kotlaničko i Crno jezero (NP Sutjeska, Planina Zelengora). Ista stranica Zelengoru opisuje kao planinu koja fizički nije zahtjevna i preporučuje je za porodični odmor, lake šetnje, biciklizam po markiranim stazama i kupanje u jezerima. Park spominje i branje bilja, bobica i gljiva, za koje odluka o naknadama traži plaćenu dozvolu (vidi niže).

Turistička organizacija Republike Srpske navodi da opština Kalinovik zahvata dijelove Treskavice, Visočice, Prenja, Lelije i Zelengore i visoravan Zagorje (Turistička organizacija Republike Srpske, Kalinovik). Najviše planine opštine su Treskavica (2.088 m), Lelija (2.032 m) i Zelengora (2.014 m) (Opština Kalinovik, Geografske karakteristike). Markirane staze i licencirane planinarske vodiče za ture iz Kalinovika provjerite kod Turističke organizacije opštine Kalinovik.

Park katune opisuje kao privremena ljetna naselja pastira, u kojima se uz stoku prave tradicionalni mliječni proizvodi (NP Sutjeska, Planina Zelengora). Ljeti je katun nečiji dom i radno mjesto, pa posjetu dogovorite s porodicom koja ga drži prije nego što je uvrstite u ponudu.

Pravila parka koja domaćin treba znati

Naknade propisuje Odluka o visini i načinu prikupljanja naknada, objavljena na stranici cjenovnika parka kao cjenovnik za 2026. Dokument nosi datum 23. 7. 2026. i oznaku "nacrt" (Odluka, PDF). Prema tom dokumentu:

• ulaz u zaštićeno područje (režim zaštite II i III stepena) za odraslu osobu iznosi 20 KM po danu, sezonska ulaznica 200 KM, a porodična godišnja ulaznica (do pet osoba) 300 KM;
• šator na prostoru za kampovanje 30 KM po danu, loženje vatre na obilježenim mjestima 20 KM po danu, parking za putničko vozilo 10 KM po danu;
• dozvola za sakupljanje gljiva, ljekovitog i jestivog bilja iznosi 10 KM po danu ili 100 KM godišnje po osobi;
• sportski ribolov dozvoljen je na rijekama Sutjesci i Hrčavki i na jezerima Donje Bare i Orlovačko jezero, od 1. maja do 31. oktobra, uz dozvolu od 30 KM po danu;
• fotografisanje i snimanje u komercijalne svrhe traži odobrenje uprave parka, a korišćenje imena i znaka zaštićenog područja na proizvodima, u reklami ili poslovnim aktima ugovara se s parkom.

Naknadu naplaćuje čuvar parka ili ovlašćeno lice na ulaznim mjestima ili u info-centru.

Orlovačko i Borilovačko jezero Opština Kalinovik navodi među jezerima na svojoj teritoriji (Opština Kalinovik, Geografske karakteristike), a odluka parka ribolov dozvoljava na Orlovačkom, ali ne i na Borilovačkom jezeru. Gosti smješteni uz Borilovačko (Jugovo) jezero zato će pitati gdje smiju loviti. Prije nego što gostu obećate ribolov, pitajte park i Turističku organizaciju opštine Kalinovik čija dozvola važi na kojem jezeru.

Prijedlozi za ponudu

• Dnevni izlet do jezera uz vodiča. Park u cjenovniku nudi vodiča za turu Orlovačko jezero i Bregoč (8 do 10 sati) i grupni izlet "Zelengora (Orlovačko, Kotlaničko, Štirinsko)". Domaćin može ponuditi doručak, paket za ručak, prevoz do polazne tačke i večeru po povratku, a vodiča rezervisati preko parka ili Turističke organizacije opštine Kalinovik.
• Domaći proizvodi za doručak i put. Proizvode iz Kalinovika prodaje Kalinovačka kuća, poslovna jedinica Turističke organizacije. Med nude i pčelari kao Pčelarstvo Bozalo i Pčelarstvo Đorem, džem od šipurka Gazdinstvo Višnjevac, a sušeno ovčije meso Udruženje uzgajivača ovaca "Kalinovačka stelja".
• Noćenje na Zelengori. Na Zelengori su i smještajni objekti s platforme: Katun Zelengora, planinska kuća na 1.550 m, oko 500 m od Jugovog i 800 m od Orlovačkog jezera; Luxury chalet Zelengora, na obali Jugovog (Borilovačkog) jezera; i brvnara San tri gorske vile Zelengora. Park na svojoj stranici nudi i planinsku kuću kod Orlovačkog jezera za četiri osobe, bez struje (NP Sutjeska); da li se i dalje izdaje i gdje se preuzima ključ, provjerite pri rezervaciji.
• Ljetni program katuna. Ljeti, uz dogovor s pastirima, gosti mogu vidjeti mužu i pravljenje sira i kupiti proizvode. Ako hranu nudite ili prodajete sami, važe pravila o registraciji i higijeni, opisana u člancima o usklađenosti na platformi.
• Planinarski vikend. Tura po Zelengori, Leliji ili Treskavici za iskusne goste, uz licenciranog planinarskog vodiča.

Stanje makadamskih puteva, vrijeme vožnje do jezera i to da li je katun u određenoj sedmici naseljen izvori ne navode. Provjerite to svake sezone, prije nego što išta obećate gostima.

Sigurnost

Park ne objavljuje podatke o mobilnom signalu na Zelengori. Prije polaska gostima dajte mapu i broj domaćina, dogovorite vrijeme povratka i provjerite da znaju kome da se jave ako kasne. Hitna pomoć je na broju 124, a policija na broju 122 (NP Sutjeska). O pripremi tura pogledajte i članak o sigurnosti gostiju na pješačenju, biciklu i konju u našem centru znanja.

Gdje se obratiti

• JU Nacionalni park "Sutjeska", Tjentište, 73311; recepcija +387 58 233-118, rezervacije +387 58 233-130; office@sutjeskanp.com, za upite i rezervacije tourism@sutjeskanp.com (sutjeskanp.com).
• Turistička organizacija opštine Kalinovik, Karađorđeva 37, 71230 Kalinovik; +387 57 623 002; took.kalinovik@gmail.com (took.ba).

Izvori

• JU NP Sutjeska: Planina Zelengora
• JU NP Sutjeska: Planinska kuća Orlovačko jezero
• JU NP Sutjeska: Odluka o visini i načinu prikupljanja naknada, nacrt, 23. 7. 2026.
• JU NP Sutjeska: Cjenovnici
• JU NP Sutjeska: Kontakt
• Zakon o Nacionalnom parku "Sutjeska" (Službeni glasnik Republike Srpske br. 121/12)
• Opština Kalinovik: Geografske karakteristike
• Turistička organizacija Republike Srpske: Kalinovik
• Turistička organizacija Republike Srpske: Zelengora
• Turistička organizacija opštine Kalinovik